ارنست روسی کیست؟ همکار میلتون اریکسون و نظریه‌پرداز ذهن و بدن
فهرست مطالب
ارنست روسی (Ernest Lawrence Rossi، ۱۹۳۳–۲۰۲۰) روان‌شناس بالینی و روان‌درمانگر آمریکایی بود که بیشتر به‌خاطر همکاری نزدیکش با میلتون اریکسون شناخته می‌شود. او از سال ۱۹۷۲ تا مرگ اریکسون در ۱۹۸۰ با او کار کرد، چند کتاب مشترک با او نوشت و مجموعه‌ی مقاله‌های اریکسون را گردآوری کرد؛ کاری که بدون آن بخش بزرگی از میراث اریکسون پراکنده می‌ماند.
روسی پس از اریکسون مسیر خودش را رفت و به رابطه‌ی ذهن و بدن، ریتم‌های زیستی و سرانجام ایده‌ای به نام «ژنومیک روانی–اجتماعی» رسید. این بخش از کار او نوآورانه اما بحث‌برانگیز است. در ادامه زندگی، آثار مهم و نقدهای وارد بر نظریه‌های او را مرور می‌کنیم.
زندگی‌نامه ارنست روسی؛ از داروسازی تا روانشناسی
روسی در ۲۶ مارس ۱۹۳۳ در شهر شلتون ایالت کنتیکت آمریکا، در خانواده‌ای مهاجر از ایتالیا به دنیا آمد. زبان خانه ایتالیایی بود و به نوشته‌ی یادنامه‌ای که همسرش کاترین روسی منتشر کرده، او در سال‌های اول مدرسه به‌خاطر ندانستن انگلیسی به کلاس‌های ویژه فرستاده شد، تا اینکه آزمون‌ها نشان داد مهارت خواندنش بسیار بالاتر از هم‌سن‌هایش است.
روسی در سال ۱۹۵۴ کارشناسی داروسازی را از دانشگاه کنتیکت گرفت. سپس به روانشناسی رو آورد، کارشناسی ارشد را در سال ۱۹۵۸ از دانشگاه ایالتی واشنگتن و دکترای روانشناسی را در سال ۱۹۶۲ از دانشگاه تمپل در فیلادلفیا دریافت کرد. او در دوره‌ی آموزش بالینی با فرانتس الکساندر، از بنیان‌گذاران پزشکی روان‌تنی، کار کرد.
روسی پیش از آشنایی با اریکسون به روانشناسی تحلیلی کارل یونگ علاقه‌مند شد، تحلیلگر آموزشی یونگی شد و در مؤسسه‌ی یونگ لس‌آنجلس فعالیت داشت. نخستین کتابش درباره‌ی رؤیا و رشد آگاهی در سال ۱۹۷۲ منتشر شد و علاقه به رؤیا تا پایان عمر در کارش ماند. او در ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۰ در ۸۷ سالگی در خانه‌اش درگذشت.
آشنایی با میلتون اریکسون و هشت سال همکاری
به روایت خود روسی، در سال ۱۹۷۲ یکی از مراجعانش به او گفت «تو داری مثل اریکسون کار می‌کنی». روسی کتاب «درمان غیرمعمول» جی هیلی درباره‌ی اریکسون را خواند و تصمیم گرفت به دیدن خود اریکسون در فینیکس برود. اریکسون پس از چند جلسه به او گفت که برای یادگیری آمده، نه درمان. از آن پس روسی حدود هشت سال، هر ماه یک هفته از لس‌آنجلس به فینیکس می‌رفت.
اریکسون در آن سال‌ها از نظر جسمی ضعیف بود و نمی‌توانست آثار پراکنده‌اش را مرتب کند. روسی جلسه‌ها را ضبط و تحلیل می‌کرد و نقش ویراستار و مفسر را بر عهده گرفت. حاصل این همکاری کتاب‌های Hypnotic Realities (۱۹۷۶)، Hypnotherapy: An Exploratory Casebook (۱۹۷۹)، Experiencing Hypnosis (۱۹۸۱) و The February Man (۱۹۸۹) بود.
مهم‌ترین کار ویراستاری روسی، گردآوری The Collected Papers of Milton H. Erickson on Hypnosis در چهار جلد (۱۹۸۰) بود. بعدها روسی همراه با همسرش کاترین روسی و روکسانا اریکسون-کلاین، دختر اریکسون، مجموعه‌ی به‌روزشده‌ی آثار اریکسون را در ۱۶ جلد منتشر کردند. امروز بیشتر آنچه پژوهشگران از روش اریکسون می‌دانند از همین متن‌ها می‌آید؛ با این توجه که بخشی از آن تفسیر خود روسی از کار اریکسون است.
سهم روسی در شکل‌گیری هیپنوتیزم اریکسونی
روسی در کتاب‌های مشترک تلاش کرد روش شهودی اریکسون را به مفاهیم قابل آموزش تبدیل کند؛ مثلاً توجه به «بهره‌گیری» از هر چیزی که مراجع با خود به جلسه می‌آورد، تلقین‌های غیرمستقیم، و نقش پرسش‌ها و ابهام در فعال کردن جست‌وجوی درونی مراجع. نخستین مقاله‌ی او در مجله‌ی آمریکایی هیپنوتیزم بالینی در سال ۱۹۷۳ با عنوان «شوک‌های روانی و لحظه‌های خلاق در روان‌درمانی» منتشر شد.
در این نگاه، درمانگر به‌جای دادن دستور مستقیم، شرایطی می‌سازد که مراجع خودش به بینش یا تجربه‌ی تازه برسد. روسی این روند را با الگوی کلاسیک چهارمرحله‌ای خلاقیت (گردآوری داده، نهفتگی، اشراق و وارسی) مقایسه می‌کرد و آن را «چرخه‌ی خلاق» جلسه‌ی درمان می‌نامید. روسی در سال‌های پایانی رویکردی به نام «دست‌های آینه‌ای» (Mirroring Hands) را هم معرفی کرد که در آن مراجع با توجه به حس و حرکت دو دستش، دو سوی یک مسئله یا تعارض را تجربه و بررسی می‌کند. او این روش را در کتابی که در سال ۲۰۱۷ با ریچارد هیل منتشر کرد شرح داد؛ پژوهش مستقل درباره‌ی این روش هنوز محدود است. تفاوت رویکرد غیرمستقیم اریکسون و روسی با هیپنوتیزم کلاسیک با تلقین مستقیم یکی از محورهای بحث در آموزش‌های اریکسونی است.
ریتم‌های فراروزانه و «استراحت ۲۰ دقیقه‌ای»
از دهه‌ی ۱۹۸۰ روسی به زیست‌شناسی زمانی علاقه‌مند شد. ناتانیل کلایتمن، پژوهشگر خواب، از «چرخه‌ی بنیادین استراحت–فعالیت» حدود ۹۰ دقیقه‌ای سخن گفته بود که در خواب به شکل چرخه‌های REM دیده می‌شود. روسی پیشنهاد کرد که این نوسان در بیداری هم ادامه دارد و دوره‌های افت انرژی در طول روز فرصتی طبیعی برای استراحت، آرام‌سازی و حالت‌های شبیه خلسه‌ی سبک است.
او این ایده را در کتاب The Psychobiology of Mind-Body Healing (۱۹۸۶) مطرح کرد و در کتاب عمومی‌تر The 20 Minute Break (۱۹۹۱) به زبان ساده توضیح داد. ایده‌ی «استراحت کوتاه در افت انرژی» برای بسیاری از خوانندگان کاربردی بود، اما ادعای روسی درباره‌ی «پاسخ شفای فراروزانه» بیشتر بر مشاهده‌ی بالینی و استدلال نظری تکیه دارد تا پژوهش کنترل‌شده.
ژنومیک روانی–اجتماعی؛ ایده‌ای جسورانه و بحث‌برانگیز
در سال‌های پایانی، روسی همراه با کاترین روسی و همکارانی در ایتالیا مفهومی به نام «ژنومیک روانی–اجتماعی» (Psychosocial Genomics) را مطرح کرد. ادعای اصلی این بود که تجربه‌های روانی، از جمله تجربه‌های تازه و معنادار در هیپنوتیزم درمانی، می‌توانند بر بیان ژن‌ها در مغز و بدن اثر بگذارند و از این راه به انعطاف‌پذیری مغز و بهبود کمک کنند. او در سال ۲۰۰۳ مقاله‌ای مفصل با عنوان «بیان ژن، نوزایی عصبی و شفا: ژنومیک روانی–اجتماعی هیپنوتیزم درمانی» در مجله‌ی آمریکایی هیپنوتیزم بالینی منتشر کرد.
اینکه تجربه و محیط بر بیان ژن اثر دارند در زیست‌شناسی امروز پذیرفته است. اما اینکه یک جلسه‌ی هیپنوتیزم بتواند به‌طور مشخص و قابل اندازه‌گیری بیان ژن‌های مرتبط با شفا را تغییر دهد، ادعایی است که شواهد مستقل و تکرارشده‌ی کافی برایش وجود ندارد. مطالعه‌های گروه روسی کوچک و مقدماتی بودند و بسیاری از پژوهشگران این بخش از کار او را فرضیه‌ای جالب اما اثبات‌نشده می‌دانند. بنابراین ادعاهایی که در اینترنت با استناد به روسی از «تغییر ژن با هیپنوتیزم» یا «درمان بیماری با خودهیپنوتیزم» سخن می‌گویند، پشتوانه‌ی علمی ندارند.
جوایز و میراث ارنست روسی
روسی در طول عمر خود ده‌ها کتاب نوشت یا ویراستاری کرد، سردبیر مجله‌ی Psychological Perspectives (نشریه‌ای در حوزه‌ی روانشناسی یونگی) بود و جوایزی از جمله جایزه‌ی یک عمر دستاورد از بنیاد میلتون اریکسون در سال ۱۹۸۶ و جایزه‌ای از انجمن آمریکایی هیپنوتیزم بالینی در سال ۲۰۰۸ دریافت کرد.
میراث او دوگانه است. از یک سو، بدون کار ویراستاری و تحلیلی روسی، دسترسی به روش اریکسون بسیار محدودتر بود و او یکی از چهره‌های اصلی آموزش هیپنوتیزم اریکسونی در آمریکا و اروپا شد. از سوی دیگر، نظریه‌های بعدی‌اش درباره‌ی ریتم‌های زیستی و ژن، هرچند الهام‌بخش، باید جدا از کارهای مستندش درباره‌ی اریکسون و با احتیاط خوانده شوند.
جمع‌بندی
ارنست روسی داروساز، روان‌شناس بالینی و تحلیلگر یونگی بود که با هشت سال همکاری با میلتون اریکسون، مهم‌ترین گردآورنده و مفسر آثار او شد. کتاب‌های مشترکش با اریکسون و مجموعه‌ی مقاله‌های اریکسون هنوز منبع اصلی آموزش هیپنوتیزم اریکسونی‌اند. روسی بعدها با ایده‌های ریتم‌های فراروزانه و ژنومیک روانی–اجتماعی کوشید هیپنوتیزم درمانی را به زیست‌شناسی پیوند دهد؛ ایده‌هایی که الهام‌بخش بودند اما هنوز شواهد محکم و مستقل ندارند.
منابع
- Ernest Lawrence Rossi, Ph.D. — Genius & Joy: A Tribute (ernestrossi.com)
- Ernest L. Rossi gestorben — Carl-Auer Verlag (2020)
- Rossi (1973), Psychological Shocks and Creative Moments in Psychotherapy — American Journal of Clinical Hypnosis
- Rossi (2003), Gene Expression, Neurogenesis, and Healing: Psychosocial Genomics of Therapeutic Hypnosis — AJCH
سؤالات متداول
ارنست لارنس روسی (۱۹۳۳–۲۰۲۰) روان‌شناس بالینی آمریکایی و تحلیلگر یونگی بود که از ۱۹۷۲ تا ۱۹۸۰ با میلتون اریکسون همکاری کرد، چند کتاب مشترک با او نوشت و مجموعه‌ی مقاله‌های اریکسون را گردآوری کرد.
روسی ابتدا برای درمان نزد اریکسون رفت، اما خیلی زود شاگرد و همکار او شد. حدود هشت سال هر ماه یک هفته در فینیکس کنار اریکسون کار کرد، جلسه‌ها را ضبط و تحلیل کرد و ویراستار اصلی آثار او شد.
کتاب‌های مشترک با اریکسون شامل Hypnotic Realities (۱۹۷۶)، Hypnotherapy: An Exploratory Casebook (۱۹۷۹) و Experiencing Hypnosis (۱۹۸۱) هستند. از آثار خود او The Psychobiology of Mind-Body Healing (۱۹۸۶) و The 20 Minute Break (۱۹۹۱) شناخته‌شده‌ترند.
روسی بر پایه‌ی چرخه‌ی حدود ۹۰ دقیقه‌ای استراحت–فعالیت که کلایتمن مطرح کرده بود، پیشنهاد کرد که افت‌های طبیعی انرژی در طول روز زمان مناسبی برای استراحت کوتاه و آرام‌سازی است. این ایده بیشتر نظری است و پژوهش کنترل‌شده‌ی محدودی دارد.
ایده‌ای که روسی مطرح کرد: تجربه‌های روانی معنادار، از جمله در هیپنوتیزم درمانی، می‌توانند بیان ژن‌ها را تغییر دهند. اثر تجربه بر بیان ژن به‌طور کلی پذیرفته است، اما ادعای اثر مشخص هیپنوتیزم بر ژن‌های شفا شواهد مستقل کافی ندارد.
ارنست روسی در ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۰ در ۸۷ سالگی در خانه‌اش درگذشت.
