الیزابت کلر پرافت کیست؟ کلیسای عام و پیروز، سال‌های گمشده‌ی عیسی و نگاه علمی
فهرست مطالب
پاسخ کوتاه: الیزابت کلر پرافت (۱۹۳۹ تا ۲۰۰۹) زنی آمریکایی بود که پس از مرگ همسرش مارک پرافت رهبری «کلیسای عام و پیروز» (CUT) را به‌دست گرفت و ادعا می‌کرد «پیام‌رسان» استادان صعودکرده است. سازمان، مزرعه‌ی مونتانا و پناهگاه‌هایش مستند است. اما پیام‌رسانی استادان، سفر عیسی به هند و پیش‌بینی جنگ هسته‌ای ۱۹۹۰ ادعاهایی‌اند که تأیید نشده‌اند و پیش‌بینی هم رخ نداد.
او را کنار نسل‌های پیشین ارتباط با «استادان» بخوانید: هلنا بلاواتسکی و آلیس بیلی. این مقاله درباره‌ی خود او، آموزه‌ها و ادعاهایش است. سنت «بابا جی» هم که به عیسی نسبت داده می‌شود در مهاواتار بابا جی بحث شده.
الیزابت کلر پرافت کیست؟
پاسخ مستقیم: زنی که می‌گفت پیام‌رسان استادان صعودکرده است و کلیسایی ساخت که «گورو ما» را رهبر دانست؛ ویکی‌پدیا اوج پیروان او را ۳۰ تا ۵۰ هزار نفر می‌نویسد.
زندگی و ارتباطات
کودکی و تحصیل
طبق ویکی‌پدیا او ۸ آوریل ۱۹۳۹ در لانگ‌برنچ نیوجرسی با نام الیزابت کلر ولف زاده شد؛ تنها فرزند پدری آلمانی‌تبار و مادری سوئیسی. خانواده‌اش مسیحی ساینس بودند. به‌گفته‌ی زندگی‌نامه‌ی خودش در کودکی دچار غش‌های مکرر بود که ابتدا صرع کوچک (حمله‌ی غیبت) تشخیص داده شد و خودش آن را راهی برای گریز از خشم پدرش می‌دانست. او ادعا می‌کرد در کودکی تجربه‌های عرفانی داشته؛ مثلاً دیدن خود در کنار نیل در مصر که مادرش آن را «زندگی پیشین» خواند. این‌ها گفته‌های خودش هستند. او در ۱۹۶۱ در دانشگاه بوستون علوم سیاسی خواند و در روزنامه‌ی «کریستین ساینس مانیتور» و کلیسای ساینس منشی بود.
مارک پرافت و «پیام‌رسانی»
او ادعا کرد در ۲۲ آوریل ۱۹۶۱ هنگام مراقبه با مارک پرافت در بوستون دریافت که باید «پیام‌رسان» باشد. مارک او را شاگرد مدرسه‌ی عرفانی «Summit Lighthouse» پذیرفت و، به‌گفته‌ی خودش، در ژوئن همان سال «ال مورْیا» به او گفت برای آموزش به واشنگتن برود. پس از پایان ازدواج نخستش، در ۱۹۶۳ با مارک ازدواج کرد و با مرگ مارک در ۲۶ فوریه‌ی ۱۹۷۳ رهبری را برعهده گرفت.
کلیسا و مونتانا
طبق مقاله‌ی CUT، مارک پرافت «Summit Lighthouse» را در ۱۹۵۸ بنیان نهاد و پس از مرگ او الیزابت در ۱۹۷۵ سازمان را به «کلیسای عام و پیروز» تغییر داد. در ۱۹۸۱ مزرعه‌ی فوربز نزدیک یلواستون خریداری شد و در ۱۹۸۶ مقر او به آنجا رفت.
آموزه‌ها و روش
پاسخ مستقیم: کلیسا می‌آموزد هر انسان جرقه‌ی الهی دارد و می‌تواند با «فرمان‌ها» (decrees)، دعا و تجسم به خدا نزدیک شود و در نهایت «صعود» کند.
- استادان صعودکرده: باور اینکه کسانی به کمال رسیده‌اند و به انسان کمک می‌کنند؛ سن ژرمن و عیسی نمونه‌اند.
- فرمان‌ها: گفتار «ادعایی» برای کاهش کارما و هماهنگی زمین با «نور». ویکی‌پدیا می‌نویسد این رسم را پیش‌تر اما کورتیس هاپکینز در جنبش اندیشه‌ی نو پدید آورده و «من هستم» پذیرفته بود. برای مقایسه‌ی ساده با تکرار ذکر، مانترا را ببینید.
- راه مسیح‌شدن شخصی: پیوند یک‌به‌یک روح با خدا از راه «آگاهی مسیحایی».
- تناسخ و صعود: هدف رشد روح تا صعود و رهایی از چرخه‌ی تناسخ. درباره‌ی کارما، کارما چیست را ببینید.
طبق ویکی‌پدیا، CUT اخلاقی محافظه‌کارانه داشت: پرهیز از الکل، تنباکو و مواد، رژیم ماکروبیوتیک، و دیدگاه سیاسی که ناظران آن را راست‌گرا می‌خوانند. همچنین «نیروهای تاریک» را کمونیست‌ها و چپ‌ها، دولت فدرال، ادیان رسمی و فرازمینی‌ها می‌دانست. این‌ها ادعاهای کلیسا و برداشت ناظران‌اند.
سال‌های گمشده‌ی عیسی: ادعای «دست‌نوشته»
پاسخ مستقیم: پرافت نوشت عیسی ۱۷ سال در هند، نپال، لداخ و تبت بوده؛ ادعایی که ریشه‌اش یک روایت ۱۸۹۴ است که اکثر پژوهشگران آن را جعل می‌دانند.
طبق ویکی‌پدیا نیکولای نوتوویچ، خبرنگار روس، در ۱۸۹۴ ادعا کرد در صومعه‌ی هیمیس لداخ سندی به نام «زندگی قدیس ایسا» دیده است. ماکس مولر نوشت یا راهبان او را دست انداخته‌اند یا او مدرک جعل کرده؛ رئیس صومعه به مولر و بعد به جی. آرچیبالد داگلاس گفت نوتوویچ آنجا نبوده و چنین سندی وجود ندارد. بارت ارمن، پژوهشگر کتاب مقدس، می‌گوید «امروز هیچ پژوهشگر شناخته‌شده‌ای نیست که تردید داشته باشد؛ همه‌ی ماجرا ساخته‌ی نوتوویچ بود». پرافت در ۱۹۸۷ در «The Lost Years of Jesus» ادعا کرد نسخه‌های بودایی شاهد این سفرند. سوامی ابهدانند (۱۹۲۲) ادعا کرد نسخه‌ای را دیده و یوگاناندا هم روایت‌های تأییدکننده نوشته است؛ این‌ها ادعاهایی‌اند که بیرون از سنت تأیید نشده‌اند.
پیشگویی ۱۹۹۰ و پناهگاه‌ها
پاسخ مستقیم: او پیش‌بینی کرد در ۱۵ مارس ۱۹۹۰ شوروی به آمریکا حمله‌ی هسته‌ای می‌کند؛ پیروانش در پناهگاه رفتند و چیزی رخ نداد.
در ۱۹۸۷ پرافت پیش‌بینی کرد در صورت نبود سپر دفاع موشکی، شوروی ضربه‌ی نخست را می‌زند و «عملیات فرمان مسیح» را راه انداخت. طبق ویکی‌پدیا، پیروان در مونتانا پناهگاه ساختند؛ پناهگاه مرکزی بیش از ۳ میلیون دلار هزینه داشت و برای ۷۵۰ نفر بود. در ژوئیه‌ی ۱۹۸۹ یکی از مقام‌های ارشد هنگام خرید سلاح با نام جعلی بازداشت شد و مأموران ATF در نوامبر ۱۹۸۹ سلاح و حدود ۱۲۰ هزار گلوله به ارزش ۱۰۰ هزار دلار توقیف کردند. در ۱۵ مارس ۱۹۹۰ پیروان وارد پناهگاه‌ها شدند: مقاله‌ی پرافت «صدها نفر» می‌نویسد و مقاله‌ی CUT حدود ۷ هزار نفر. صبح ۱۶ مارس حمله‌ای رخ نداده بود و، به‌نقل از دخترش ارین، حدود یک‌سوم اعضا فوراً کلیسا را ترک کردند.
کلیسا بعدها گفت پیش‌بینی نادرست نبود و دعاها فاجعه را دفع کرد؛ یکی از مسئولان کلیسا هم گفت آن رویداد صرفاً «رزمایش» بود. در ۱۹۹۲ سازمان مالیاتی آمریکا معافیت مالیاتی کلیسا را لغو کرد و در ۱۹۹۴ بازگرداند. نشت سوخت از مخزن‌های پناهگاه هم محیط را آلوده کرد.
سال‌های پایانی و آثار
پرافت در ۱۹۹۶ مسئولیت اداری را کنار گذاشت و در ۱۹۹۹ به‌خاطر بیماری بازنشسته شد؛ آلزایمر او در نوامبر ۱۹۹۸ تشخیص داده شد. در ۲۰۰۹ درگذشت. ویکی‌پدیا از دخترش ارین پرافت، پژوهشگر مطالعات دینی، و کتابش درباره‌ی بزرگ‌شدن با مادرش نام می‌برد.
| اثر | نکته |
|---|---|
| The Lost Years of Jesus (۱۹۸۷) | ادعای سفر ۱۷ ساله‌ی عیسی به شرق؛ برگرفته از روایت نوتوویچ |
| The Science of the Spoken Word | با مارک پرافت؛ فرمان‌ها و دعا |
| Soul Mates and Twin Flames (۱۹۹۹) | عشق و روابط از نگاه کلیسا |
| How to Work With Angels (۱۹۹۸) | راهنمای کار با فرشتگان |
| Violet Flame (۲۰۱۷) | «شعله‌ی بنفش» برای تغییر شخصی؛ ادعای آیین |
ارزیابی علمی
پاسخ مستقیم: نه پیام‌رسانی استادان صعودکرده و نه سفر عیسی به هند را پژوهش معتبر تأیید می‌کند؛ پیش‌بینی ۱۹۹۰ هم رخ نداد. دعا برای دیگران اثر روشنی در مرور کاکرین نشان نداد.
دعا و شفا
مرور کاکرین (Roberts و همکاران، ۲۰۰۹) ده کارآزمایی با ۷۶۴۶ بیمار را بررسی کرد. اثر روشنی بر مرگ دیده نشد (۶ کارآزمایی، نسبت خطر ۰٫۷۷؛ بازه‌ی اطمینان ۰٫۵۱ تا ۱٫۱۶) و وضعیت بالینی هم تفاوتی نداشت. این مرور درباره‌ی «فرمان‌ها» نیست، اما نزدیک‌ترین مرور موجود به ادعای اثر دعا بر سلامت است.
| پرسش | پاسخ بر پایه‌ی منابع |
|---|---|
| آیا CUT را رهبری کرد؟ | بله؛ مستند |
| آیا اوج پیروان ۳۰ تا ۵۰ هزار بود؟ | برآورد ویکی‌پدیا؛ مقاله‌ی CUT ۱۰ تا ۵۰ هزار می‌نویسد |
| آیا پیام‌رسان استادان صعودکرده بود؟ | ادعای خودش؛ تأییدپذیر نیست |
| آیا عیسی در هند و تبت درس خواند؟ | برگرفته از روایتی که اکثر پژوهشگران جعل می‌دانند |
| آیا پیش‌بینی ۱۹۹۰ درست بود؟ | نه؛ حمله‌ای رخ نداد |
| آیا «دست‌نوشته‌ی قدیمی» تأیید شده؟ | نه؛ مدرکی مستقل نیست |
او را چطور بخوانیم؟
- او را رهبر یک جنبش دینی عصر نو بخوانید که نمونه‌ای از پیشگویی ناکام و پیامدهای آن است.
- برچسب «فرقه» محل بحث است: ویکی‌پدیا از منتقدان جنبش ضدفرقه و پژوهشگران یاد می‌کند که آن را «فرقه‌ی آخرالزمانی» خوانده‌اند، و می‌نویسد در مطالعات دین درباره‌ی کاربرد واژه‌ی «فرقه» بحث است.
- تصمیم‌های مهم زندگی، مالی و درمانی را بر پایه‌ی پیش‌بینی نگیرید.
- برای مقایسه با روش‌های تمرین‌شده‌ی آرام‌سازی، ذهن‌آگاهی و انواع مدیتیشن و برای تمرین توجه آستانه را ببینید.
جمع‌بندی
الیزابت کلر پرافت پس از مرگ همسرش سازمانی را رهبری کرد که آموزه‌های تئوسوفی و جنبش «من هستم» را در قالب مسیحی‌مآب ارائه می‌داد. سازمان و تاریخ‌هایش مستند است. ادعای پیام‌رسانی استادان، سفر عیسی به هند و پیش‌بینی ۱۹۹۰ یا تأیید نشده‌اند یا رخ نداده‌اند. او را برای فهم تاریخ جنبش‌های دینی بخوانید، نه برای آگاهی از آینده.
منابع
- Wikipedia؛ Elizabeth Clare Prophet.
- Wikipedia؛ Church Universal and Triumphant.
- Wikipedia؛ Nicolas Notovitch و Unknown years of Jesus.
- Roberts L و همکاران. Intercessory prayer for the alleviation of ill health. Cochrane Database Syst Rev. 2009.
- تصویر شاخص: عکس خانوادگی الیزابت کلر پرافت (۱۹۸۴)؛ دامنه‌ی عمومی طبق ویکی‌مدیا کامنز، که آن را عکس شخصی خانواده و بارگذاری‌شده توسط پسرش می‌نویسد.
رهبر معنوی و نویسنده‌ی آمریکایی (۸ آوریل ۱۹۳۹ تا ۱۵ اکتبر ۲۰۰۹) که ویکی‌پدیا او را بنیان‌گذار «کلیسای عام و پیروز» (Church Universal and Triumphant یا CUT) می‌نامد؛ سازمانی عصر نو که اوج پیروانش را حدود ۳۰ تا ۵۰ هزار نفر برآورد می‌کند. پیروانش او را «گورو ما» هم می‌خواندند.
ویکی‌پدیا CUT را سازمانی عصر نو می‌نامد که عناصری از مسیحیت، بودیسم، هندوئیسم و تئوسوفی را ترکیب می‌کند و از «تئوسوفی» و جنبش «من هستم» (I AM) تأثیر گرفته. این سازمان از «Summit Lighthouse» مارک پرافت (۱۹۵۸) پدید آمد و الیزابت در ۱۹۷۵ آن را به CUT تغییر داد. مقر آن نزدیک گاردینر در مونتاناست.
طبق ویکی‌پدیا، کسانی که به گفته‌ی CUT به توان کامل خود رسیده‌اند و می‌توانند به انسان کمک کنند. نمونه‌ها: سن ژرمن (که کلیسا او را زندگی‌های پیشین مرلین، کلمب و فرانسیس بیکن می‌داند)، ال مورْیا و عیسی. این‌ها باور کلیسا است و تأییدپذیر نیست.
در ۱۹۸۷ پرافت پیش‌بینی کرد اتحاد شوروی در صورت نبود سپر دفاعی موشکی به آمریکا حمله‌ی هسته‌ای می‌کند و «عملیات فرمان مسیح» را راه انداخت. پیروان در مونتانا پناهگاه ساختند و از ۱۵ مارس ۱۹۹۰ در آنها ماندند. حمله‌ای رخ نداد؛ به‌گفته‌ی ویکی‌پدیا بسیاری کلیسا را ترک کردند.
پرافت در «سال‌های گمشده‌ی عیسی» (۱۹۸۷) ادعا کرد نسخه‌های بودایی سفر عیسی را نشان می‌دهند. این ادعا برگرفته از روایت نیکولای نوتوویچ (۱۸۹۴) است که ویکی‌پدیا می‌نویسد اجماع پژوهشگران جعل بودنش را می‌پذیرند؛ رئیس صومعه‌ی هیمیس هم چنین سندی را رد کرد. «دست‌نوشته‌ی قدیمی» او تأیید نشده است.
نوامبر ۱۹۹۸ آلزایمر گرفت و ۱۵ اکتبر ۲۰۰۹ در بوزمن مونتانا درگذشت. ویکی‌پدیا می‌نویسد اعضای کلیسا مرگ او را نمی‌پذیرند و می‌گویند «صعود» کرده و او را «استاد صعودکرده‌ی کلر» می‌نامند.
