انجمن مدیتیشن بینش (IMS) چیست؟ تاریخچه، بنیان‌گذاران، ریتریت‌ها و ایمنی
فهرست مطالب
انجمن مدیتیشن بینش (Insight Meditation Society یا IMS) سازمانی غیرانتفاعی برای آموزش مدیتیشن بودایی در شهر کوچک باره در ایالت ماساچوست آمریکاست. این سازمان در ۱۹۷۵ با بنیان‌گذاری جوزف گلدستین، شارون سالزبرگ و جک کورنفیلد شکل گرفت، ریشه در سنت تراوادا دارد و از ۱۹۷۶ ریتریت‌های مدیتیشن بینش یا ویپاسانا برگزار می‌کند.
IMS یکی از نخستین و اثرگذارترین مراکز ویپاسانا در غرب است و نقش مهمی در گسترش مدیتیشن بینش و ذهن‌آگاهی در آمریکا داشته است. در ادامه تاریخچه، بنیان‌گذاران، استادان آسیایی، مراکز و شیوه‌ی ریتریت‌های IMS، تفاوت آن با سنت‌های دیگر ویپاسانا و نکته‌های ایمنی مدیتیشن فشرده را مرور می‌کنیم.
تاریخچه IMS؛ از یک تصمیم تا مرکز باره
به روایت صفحه‌ی تاریخچه‌ی رسمی IMS، در ۱۹۷۵ گروهی از آموزگاران جوان، یعنی جوزف گلدستین، شارون سالزبرگ و جک کورنفیلد، که سال پیش از آن در سراسر آمریکا سفر و تدریس کرده بودند، تصمیم گرفتند مرکزی ویژه برای ریتریت مدیتیشن بسازند. ویکی‌پدیا از ژاکلین شوارتز نیز در میان بنیان‌گذاران نام می‌برد.
آن‌ها خبردار شدند که یک نوآموزخانه‌ی کاتولیک در باره فروشی است. هنگام عبور از شهر، شعار آن را روی میدان شهر دیدند: «آرام و هوشیار»؛ نشانه‌ای که به نظرشان با روح مدیتیشن هماهنگ بود. دوستان و حامیان، بهای ۱۵۰ هزار دلاری ملک را فراهم کردند و در ۱۴ فوریه‌ی ۱۹۷۶ گروهی کوچک از آموزگاران و کارکنان مرکز را گشودند. به گفته‌ی بنیان‌گذاران، از آن زمان ده‌ها هزار نفر در ریتریت‌های IMS شرکت کرده‌اند.
بنیان‌گذاران IMS و استادانشان
جوزف گلدستین (متولد ۱۹۴۴) از نخستین آموزگاران آمریکایی ویپاسانا است و از ۱۹۷۴ کارگاه‌های مدیتیشن برگزار می‌کرد. او نویسنده‌ی کتاب‌های پرخواننده‌ای درباره‌ی بودیسم است و در کتاب «یک دارما» (۲۰۰۲) کوشید چارچوبی یکپارچه از سنت‌های تراوادا، تبتی و ذن ارائه دهد. شارون سالزبرگ (متولد ۱۹۵۲) بر مدیتیشن بینش و «مِتّا» یا مهرورزی تأکید دارد و نزد استادانی مانند دیپا ما، آناگاریکا موننیدرا و سایادا او پاندیتا آموخته است؛ کتاب «شادمانی واقعی» او در ۲۰۱۱ در فهرست پرفروش‌های نیویورک‌تایمز قرار گرفت.
جک کورنفیلد (متولد ۱۹۴۵) روان‌شناس و نویسنده است که در تایلند، برمه و هند به‌عنوان راهب بودایی آموزش دید؛ نخست نزد استاد جنگلی تایلندی آجان چا و ماهاسی سایادای برمه‌ای. او پس از IMS، در ۱۹۸۷ مرکز مدیتیشن «اسپیریت راک» را در کالیفرنیا بنیان گذاشت. هر سه بنیان‌گذار از چهره‌های اصلی جنبش «مدیتیشن بینش» در غرب به شمار می‌روند.
ریشه آسیایی؛ استادان مهمان IMS
به نوشته‌ی وب‌سایت IMS، این مرکز در طول سال‌ها میزبان بسیاری از استادان بودایی آسیایی بوده است؛ از سنت تراوادا استادانی مانند ماهاسی سایادا، سایادا او پاندیتا، آجان چا، بانته گوناراتانا، آناگاریکا موننیدرا و دیپا ما؛ از سنت تبتی دالایی لاما و شانزدهمین کارماپا؛ و از ذن کره‌ای سونگ سان سونیم. IMS بر این پیوند پیوسته با ریشه‌های آسیایی تمرین تأکید دارد.
جوزف گلدستین خاطره‌ای از دیدار دالایی لاما در ۱۹۷۹ نقل می‌کند: هنگام بازدید از مرکز، به سالن بولینگی رسیدند که از دوران نوآموزخانه‌ی کاتولیک باقی مانده بود و دالایی لاما با شادی توپی برداشت و آن را در مسیر بولینگ رها کرد. شیوه‌ی آموزش بینش در IMS بیش از همه از روش ماهاسی سایادا در برمه و سنت جنگلی تایلند اثر پذیرفته است.
مراکز و برنامه‌های IMS
IMS امروز ریتریت‌ها را در دو مرکز در روستاهای مرکز ماساچوست برگزار می‌کند: «مرکز ریتریت» برای دوره‌های گروهی چندروزه تا چندهفته‌ای و «پناهگاه جنگل» (فارست رفیوج) برای تمرین‌کنندگان باتجربه‌ای که خواهان ریتریت‌های طولانی‌تر و فردی‌ترند. در ۱۹۹۰ گلدستین و سالزبرگ در زمینی کنار IMS «مرکز مطالعات بودایی باره» را بنیان گذاشتند؛ مرکزی آموزشی که با IMS پیوند نزدیک دارد اما مستقل است.
IMS از ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۶ دوره‌ای مکاتبه‌ای با نوار صوتی و کتاب کار ارائه داد که بعدها به دوره‌ای مفصل‌تر بدل شد. سخنرانی‌های شبانه‌ی آموزگاران، که «سخنرانی دارما» نامیده می‌شوند، به‌صورت رایگان در دسترس‌اند. در سال‌های اخیر برنامه‌های آنلاین، برنامه‌ی تربیت آموزگار و آیین‌نامه‌ی اخلاقی آموزگاران نیز به فعالیت‌های این سازمان افزوده شده است.
ریتریت در IMS چگونه است؟
ریتریت‌های IMS معمولاً در سکوت برگزار می‌شوند. روز با نشستن و راه رفتن آگاهانه‌ی متناوب می‌گذرد و آموزگاران در جلسه‌های گروهی یا فردی راهنمایی می‌کنند. تمرین اصلی، مدیتیشن بینش است: توجه پیوسته و بی‌داوری به حس‌های بدن، احساس‌ها و حالت‌های ذهن، همراه با تمرین مهرورزی یا متا. هزینه‌ی اقامت و غذا پرداخت می‌شود، اما آموزش بر پایه‌ی سنت بودایی «دانا» یا بخشش داوطلبانه به آموزگاران است.
جان کابات‌زین، بنیان‌گذار برنامه‌ی کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی (MBSR)، در یادداشتی که IMS منتشر کرده، می‌گوید ایده‌ی این برنامه یک بعدازظهر هنگام ریتریت در اتاقش در همین مرکز به ذهنش رسید. از این رو IMS در گسترش ذهن‌آگاهی در پزشکی و روان‌شناسی غرب نیز سهمی غیرمستقیم دارد.
تفاوت IMS با مراکز ویپاسانای گوئنکا
هر دو سنت ریشه در ویپاسانای برمه‌ای دارند، اما شیوه‌ی آموزششان متفاوت است. مراکز ویپاسانای سنت گوئنکا دوره‌ای ثابت ده‌روزه با برنامه‌ی یکسان در سراسر جهان و آموزش از راه نوارهای صوتی و تصویری گوئنکا دارند و روشی مبتنی بر «اسکن بدن» را آموزش می‌دهند. مراکز مراقبه‌ی سنت او با کین نیز شاخه‌ی دیگری از همین ریشه‌اند.
IMS در مقابل، از روش ماهاسی و سنت‌های دیگر بهره می‌گیرد، ریتریت‌هایی با طول‌های گوناگون دارد و آموزگاران متعدد با رویکردهای متفاوت در آن تدریس می‌کنند؛ تمرین مهرورزی نیز جایگاه پررنگی در آن دارد. انتخاب میان این دو بیشتر به سلیقه‌ی فرد، تجربه‌ی پیشین و نیاز او به ساختار ثابت یا انعطاف بستگی دارد. برای آشنایی با یکی دیگر از آموزگاران آمریکایی ویپاسانا، معرفی روث دنیسون را بخوانید.
ایمنی در ریتریت‌های فشرده مدیتیشن
مدیتیشن برای بیشتر افراد تجربه‌ای سودمند و کم‌خطر است، اما ریتریت‌های فشرده و طولانی همیشه بی‌دردسر نیستند. پژوهش لیندال و همکاران که در ۲۰۱۷ در نشریه‌ی PLoS One منتشر شد، با مصاحبه با تمرین‌کنندگان بودایی غربی و آموزگاران سنت‌های تراوادا، ذن و تبتی، ۵۹ نوع تجربه‌ی مرتبط با مدیتیشن را در هفت حوزه‌ی شناختی، ادراکی، هیجانی، بدنی، انگیزشی، احساس خود و اجتماعی دسته‌بندی کرد. این تجربه‌ها از بسیار مثبت تا بسیار منفی متغیر بودند و در میان موارد دشوار می‌شد این‌ها را دید: ترس و اضطراب، احساس جدایی از خود یا جهان، بی‌خوابی و تغییرهای ادراکی که در برخی موارد پایدار و آزارنده بودند. کسانی که سابقه‌ی افسردگی شدید، روان‌پریشی، اختلال دوقطبی یا آسیب روانی دارند، بهتر است پیش از شرکت در ریتریت فشرده با پزشک یا روان‌درمانگر مشورت کنند، شرایط خود را در فرم ثبت‌نام صادقانه بگویند و در صورت بروز نشانه‌های آزارنده، تمرین را متوقف کنند و از آموزگار و متخصص کمک بگیرند.
جمع‌بندی
انجمن مدیتیشن بینش (IMS) را جوزف گلدستین، شارون سالزبرگ و جک کورنفیلد در ۱۹۷۵ بنیان گذاشتند و از ۱۴ فوریه‌ی ۱۹۷۶ در نوآموزخانه‌ی کاتولیکی پیشین در باره‌ی ماساچوست ریتریت‌های ویپاسانا برگزار می‌کند. این مرکز با میزبانی استادان آسیایی، دو مرکز ریتریت، مرکز مطالعات بودایی باره و نقش غیرمستقیم در پیدایش MBSR، از ستون‌های جنبش مدیتیشن بینش در غرب است. ریتریت‌های آن در سکوت، با تمرین بینش و مهرورزی و بر پایه‌ی بخشش داوطلبانه برگزار می‌شوند. برای بیشتر افراد تجربه‌ای ارزشمند است، اما کسانی که سابقه‌ی مشکل روانی جدی دارند باید پیش از ریتریت فشرده با متخصص مشورت کنند.
منابع
- IMS History – Insight Meditation Society
- Insight Meditation Society – Wikipedia
- Jack Kornfield – Wikipedia
- Sharon Salzberg – Wikipedia
- Lindahl JR, et al. The varieties of contemplative experience: A mixed-methods study of meditation-related challenges in Western Buddhists. PLoS One, 2017
سؤالات متداول
سازمانی غیرانتفاعی در باره‌ی ماساچوست آمریکا که از ۱۹۷۶ ریتریت‌های مدیتیشن بینش یا ویپاسانا در سنت تراوادا برگزار می‌کند.
جوزف گلدستین، شارون سالزبرگ و جک کورنفیلد در ۱۹۷۵؛ ویکی‌پدیا ژاکلین شوارتز را نیز در میان بنیان‌گذاران نام می‌برد.
نخستین مرکز ریتریت IMS در ۱۴ فوریه‌ی ۱۹۷۶ در ساختمان یک نوآموزخانه‌ی کاتولیک پیشین در باره گشایش یافت.
دوره‌های گوئنکا ده‌روزه و یکسان با آموزش از راه نوار و روش اسکن بدن‌اند؛ IMS ریتریت‌هایی با طول‌های گوناگون، آموزگاران متعدد و تأکید بیشتر بر روش ماهاسی و تمرین مهرورزی دارد.
هزینه‌ی اقامت و غذا پرداخت می‌شود، اما آموزش بر پایه‌ی سنت «دانا» است و شرکت‌کنندگان به‌طور داوطلبانه به آموزگاران کمک می‌کنند؛ IMS کمک مالی نیز ارائه می‌دهد.
برای بیشتر افراد بی‌خطر است، اما پژوهش‌ها تجربه‌های دشواری مانند اضطراب، بی‌خوابی و احساس جدایی از خود را گزارش کرده‌اند؛ افراد دارای سابقه‌ی مشکل روانی جدی باید پیش از آن با متخصص مشورت کنند.
