این متن خلاصه کتاب است.
کتاب رها کردن زخم عاطفی جینا گلدفدر؛ خلاصه فصل‌ها و تمرین‌ها
فهرست مطالب
کتاب رها کردن زخم عاطفی (Releasing the Emotional Wound: Shamanic and Psychological Tools to Transcend Trauma and Rebuild Your Life) نوشتهٔ دکتر جینا گلدفدر، راهنمایی برای شناختن زخم‌های عاطفی کهنه و جدا شدن از هویتی است که روی آن‌ها ساخته‌ایم. حرف اصلی نویسنده این است که راه شفا فرار از زخم نیست؛ باید آن را شناخت، به آن احترام گذاشت و از آن گذشت، و برای این کار ابزارهای روان‌درمانی را با مانترا، آیین، حرز و دفترنویسی کنار هم می‌گذارد.
این کتاب ۱۷۶ صفحه‌ای در مارس ۲۰۲۶ منتشر شد. در ادامه شناسنامهٔ کتاب، نویسنده، خلاصهٔ سه بخش آن به ترتیب فهرست، ابزارها و تمرین‌ها و نقدهایی که دربارهٔ کتاب نوشته شده را مرور می‌کنیم. اگر بیشتر با مفهوم کودک درون آشنایی، می‌بینی که بخش بزرگی از کتاب دربارهٔ همان زخم‌های کودکی است.
کتاب رها کردن زخم عاطفی دربارهٔ چیست؟
به زبان ساده، کتاب می‌گوید زخم‌های عاطفی فقط جای زخم گذشته نیستند؛ به گفتهٔ ناشر، این زخم‌ها ردی ناخودآگاه روی روح می‌گذارند، تروماهای حل‌نشده کم‌کم زندگی مستقلی پیدا می‌کنند و به بهانه‌ای تبدیل می‌شوند برای اینکه چرا نمی‌توانیم زندگی رضایت‌بخشی داشته باشیم. با این حال همین زخم‌ها می‌توانند محرکی برای رشد و تغییر هم باشند.
گلدفدر توضیح می‌دهد زخم عاطفی از کجا می‌آید و چطور یکی شدن با آن، تصویر ما از خودمان را تار می‌کند. او با نمونه‌های زیادی از مراجعانش، ابزارهایی برای گذشتن از درد پیشنهاد می‌کند و در پایان می‌گوید یکی از مهم‌ترین چالش‌های ما رها کردن زخم و ساختن هویتی تازه است.
شناسنامهٔ کتاب
اطلاعات زیر از صفحهٔ رسمی کتاب در سایت ناشر گرفته شده و برای پیدا کردن نسخهٔ اصلی کتاب به کار می‌آید؛ کتاب پیشگفتاری از اتل کراوزه، نویسندهٔ مکزیکی، دارد.
| عنوان اصلی | Releasing the Emotional Wound: Shamanic and Psychological Tools to Transcend Trauma and Rebuild Your Life |
| نویسنده | دکتر جینا گلدفدر (Gina Goldfeder, Ph.D.) |
| ناشر و تاریخ انتشار | Findhorn Press از نشرهای Inner Traditions، ۱۷ مارس ۲۰۲۶ |
| تعداد صفحه | ۱۷۶ صفحه، جلد شومیز |
| شابک | 9798888503683 |
| موضوع | خودیاری و روانشناسی، شفای زخم‌های عاطفی و کودکی |
جینا گلدفدر کیست؟
طبق معرفی ناشر، جینا گلدفدر روانشناسی است که در روان‌درمانی فردی و زوج کار می‌کند و نزدیک به سی سال با مراجعان کار کرده است. او از آموزش‌هایش در روش‌های شفای الهام‌گرفته از شمنیزم مثل تعبیر رؤیا، و همین‌طور سایکودرام، هندسهٔ مقدس و تتاهیلینگ استفاده می‌کند، دوره‌هایی دربارهٔ زخم‌های کودکی، ارتباط زوج‌ها، عزت نفس و تعبیر رؤیا برگزار می‌کند و در مکزیکوسیتی زندگی می‌کند.
در گفت‌وگویی با برنامهٔ The Conscious Consultant Hour، از گرایش یونگی و روش «دفتر فشرده»ی ایرا پراگاف هم به‌عنوان پایه‌های کارش نام برده شده است. او در همان گفت‌وگو کارش با مراجع را سه مرحله می‌داند: شنیدن بدون قضاوت و ساختن اعتماد، وصل کردن دوبارهٔ فرد به چیزهایی که جدا از دردش دوستشان دارد، و در نهایت کمک به ساختن زندگی و هدف‌هایی بر پایهٔ این تصویر تازه از خود.
بخش اول: یکی شدن با زخم عاطفی
بخش اول کتاب هفت فصل دارد و دربارهٔ این است که زخم از کجا می‌آید و چرا آن را رها نمی‌کنیم. در نقد سایت PaganPages آمده که حدود یک‌سوم اول کتاب صرف فهمیدن زخم و اثرهایش می‌شود.
فصل ۱: زخم به‌عنوان دروازه
نویسنده فصل را با تجربهٔ شخصی خودش شروع می‌کند. او می‌نویسد زخم عاطفی‌اش از کودکی «بهترین دوست و همراز» او شده بود و زخم را به غذایی تشبیه می‌کند که روی شعلهٔ کم پخته می‌شود؛ نمی‌شود دقیق گفت از کی شروع شد. او چند لحظهٔ احتمالی را مرور می‌کند، از افسردگی پس از زایمان مادرش در یک سال و نیم اول زندگی‌اش تا صحنه‌های تلخ نوجوانی و سوگ والدینش.
بعد سراغ این سؤال می‌رود که چرا هویت ما به زخم می‌چسبد. پاسخ او این است که بیشترین چیزی که از خودمان می‌دانیم همان است که آزارمان داده؛ کودک اول فکر می‌کند «چون دوستم نداری آزارم می‌دهی» و گاهی کم‌کم باور می‌کند که «همین است». به گفتهٔ او ما گاهی زخم را نگه می‌داریم تا به داستانمان معنا بدهیم، و در کار با زوج‌ها، به رسمیت شناختن زخمی که به هم زده‌اند یکی از مهم‌ترین موضوع‌هاست.
نویسنده جمله‌ای از برت هلینگر، بنیان‌گذار کانستلیشن خانواده، می‌آورد که زخم و جای زخم هر دو بخشی از زندگی‌اند و جای زخم یادآوری می‌کند که با احتیاط پیش برویم. او از خواننده می‌خواهد زخم را مثل دروازه‌ای تجسم کند و رشتهٔ طلایی نازکی را ببیند که آزاردهنده و آزاردیده را به هم وصل می‌کند؛ به گفتهٔ او وقتی فروتنی و تلاش صادقانه برای جبران در کار باشد، زخم به عشق تبدیل می‌شود.
در این فصل دربارهٔ «محرک‌ها» هم حرف می‌زند: یک صحنهٔ فیلم که اشک بی‌اختیار می‌آورد، آهنگی که خاطرهٔ فراموش‌شده را برمی‌گرداند، جمله‌ای روی یک بیلبورد، یا رخدادهای بزرگ‌تر مثل مرگ عزیز، تولد فرزند، جدایی، تغییر شغل، اسباب‌کشی یا ضرر مالی. خودش تعریف می‌کند که هنگام دیدن انیمیشن «کوکو» با فرزندانش گریه‌اش گرفت، چون سوگ حل‌نشدهٔ والدینش بیدار شده بود. نتیجه‌ای که می‌گیرد این است که جبران وقتی رخ می‌دهد که این تجربه‌ها را به رسمیت بشناسیم، اثرشان را ببینیم، بتوانیم رهایشان کنیم و جایشان را در دنیای خودمان عوض کنیم.
فصل‌های ۲ تا ۵: داستان زخم، استرس پس از سانحه و کودکی
طبق فهرست کتاب، فصل دوم «روزی روزگاری» با بخش‌هایی مثل «وحشت ساعت شش عصر»، «بازنویسی داستانت» و «دلتنگی برای خانهٔ ازدست‌رفته» ادامه پیدا می‌کند. فصل سوم «دختر جزیره با تیر و کمان» نام دارد و بخشی با عنوان «وقت ترک این جزیره است». منابع در دسترس جزئیات بیشتری از محتوای این دو فصل نمی‌دهند.
فصل چهارم به رابطهٔ آسیب عاطفی و استرس پس از سانحه (PTSD) می‌پردازد. فصل پنجم با عنوان «فقط در کودکی» بخش‌هایی دارد مثل «متوقف شو، به رسمیت بشناس و احترام بگذار، و شفا بده»، «صدای تحلیل‌گر»، «لمس روح»، «بیا بازی کنیم» و «برنامهٔ زندگی». در نقد PaganPages آمده که نویسنده یک رویکرد چندمرحله‌ای را که خودش ساخته به کار می‌گیرد و از روش‌هایی مثل تداعی آزاد، توجه شناور، انتقال و تفسیر استفاده می‌کند تا نشان دهد زخم می‌تواند دروازه‌ای برای فهم و شکوفایی باشد.
فصل ۶: زره
«زره» در زبان نویسنده همان راه‌هایی است که برای فرار از رنج می‌سازیم و کم‌کم یادمان می‌رود که آن را پوشیده‌ایم. یکی از بخش‌های این فصل این سؤال است: «اگر داستانت را نداشتی، چه کسی بودی؟» بخش دیگری با دو واژهٔ سلام زولو، «ساوبونا» و «سیکونا»، نام‌گذاری شده و فصل با یک «نیایش» تمام می‌شود.
گلدفدر در گفت‌وگو با داوسون چرچ تمرین‌هایی از همین فضا را مطرح کرده است: یک بار دربارهٔ «من همراه با این زخم» بنویس و یک بار دربارهٔ «من بدون آن»، و از خودت بپرس به چه شکل‌هایی زره پوشیده‌ای و کجا به زخم‌هایت عادت کرده و در آن راحت شده‌ای.
فصل ۷: تاریخ انقضا
فصل آخر بخش اول دربارهٔ نشانه‌هایی است که می‌گویند وقت رها کردن زخم رسیده، و این پرسش که چرا یک نفر دنبال کمک می‌رود و دیگری نه.
بخش دوم: من زخم نیستم؛ ابزارهای یادآوری
بخش دوم با فصل «نجات خودت از کشتی‌شکستگی» شروع می‌شود و بعد چهار ابزار اصلی کتاب را، هر کدام با یک تمرین و یک نمونهٔ بالینی، آموزش می‌دهد. نویسنده در این ابزارها از سنت‌های شمنی و روانشناسی، هر دو، کمک می‌گیرد.
مانترا؛ قدرت کلمه
اولین ابزار، مانترا است. گلدفدر از روش «کریستال‌های مانترا»ی ایرا پراگاف استفاده می‌کند: جمله‌ای کوتاه که با تکرار، این حقیقت را یادت می‌آورد که تو زخم نیستی. فصل با تمرین «به کار بستن مانترا» و نمونهٔ بالینی «رسیدن به قلهٔ کوه» همراه است.
آیین؛ مراسم عاطفی
فصل دهم آیین را از چند زاویه نگاه می‌کند: فلسفی، مردم‌شناختی، ادبی، روانشناسی یونگی (تصویرها، کهن‌الگوها و ماندالا) و روانشناسی سیستمی. بعد روش خود نویسنده در آیین‌های درمانی و کارکردهای آیین را توضیح می‌دهد. طبق نقد PaganPages، کتاب دوازده کارکرد برای آیین برمی‌شمارد. پرسش راهنمای این بخش این است که با چه آیینی می‌توانی چیزی را که دیگر لازمش نداری رها کنی. تمرین این فصل «ساختن آیین» است.
حرز؛ شیء شفابخش
در فصل یازدهم، نویسنده روش خودش در ساختن «حرز درمانی» را می‌گوید: شیئی شخصی که نماد عبور از زخم باشد. تمرین این فصل «ساختن حرز شخصی» و نمونهٔ بالینی‌اش «شکستن پیمان‌ها» است.
دفترنویسی؛ شاهد بودن
فصل دوازدهم دربارهٔ دفتر خاطرات و دفترنویسی است؛ از نمونه‌های ادبی تا روش «دفتر فشرده» (Intensive Journal) پراگاف که نویسنده با آن کار می‌کند. تمرین فصل، دفترنویسی به‌عنوان ابزار درون‌نگری است و در بخش پایانی، نویسنده از گفت‌وگوی نوشتاری خودش با یانوش کورچاک می‌گوید. اگر می‌خواهی این روش را امتحان کنی، مقالهٔ ژورنال‌نویسی شروع خوبی است.
بخش سوم: بودن در زندگی؛ تمرین‌ها
بخش آخر کتاب شش فصل کوتاه و تمرین‌محور دارد: پس گرفتن زندگی، قرار با خودم، ساختن هویت تازه، لمس روح از راه بدن، بخشیدن عذرخواهی‌ای که هرگز نیامد، و زخم به‌عنوان فرصت.
قرار با خودم
در تمرین «قرار با خودم» هر هفته وقتی فقط برای خودت می‌گذاری. گلدفدر در گفت‌وگو با TalkRadio.NYC پیشنهاد می‌کند در این قرارها دربارهٔ علاقه‌ها و ترس‌هایت بنویسی. او همان‌جا می‌گوید وقتی چیزی ناراحتت کرد، به‌جای مقصر دانستن دیگران از خودت بپرس «این موقعیت دربارهٔ من چه می‌گوید؟» و تعریف می‌کند که بعد از اشکی ناگهانی برای خودش گل و یادداشت فرستاد.
هویت تازه و پیوند بدن و روح
طبق توضیح ناشر، تمرین‌هایی مثل دیدار با خود و کار با پیوند بدن و روح کمک می‌کنند در هویت تازه ثابت بمانیم. نویسنده در گفت‌وگوها تأکید کرده که خلاقیت و کار نمادین، مثل آواز، نقاشی، پیاده‌روی یا سکوت، به جاهایی می‌رسد که ذهن تحلیل‌گر نمی‌رسد.
بخشیدن عذرخواهی‌ای که نیامد
یکی از فصل‌های پایانی دربارهٔ بخشیدن است، حتی وقتی هیچ عذرخواهی‌ای در کار نیست. در گفت‌وگو با TalkRadio.NYC از بخشش به‌عنوان هدیه‌ای که به خودت می‌دهی یاد شده است. کتاب با فصل «زخم به‌عنوان فرصت» تمام می‌شود و پیوست‌هایش فهرست تمرین‌ها، فهرست نمونه‌های بالینی، کتاب‌نامه و نمایه را دارد.
سه نکته کاربردی از کتاب برای شروع
- دو بار بنویس: یک صفحه دربارهٔ خودت همراه با زخم و یک صفحه دربارهٔ خودت بدون آن؛ بعد ببین کدام بخش‌ها فقط داستانی است که به آن عادت کرده‌ای.
- به‌جای سرزنش، سؤال کن: وقتی چیزی ناراحتت کرد، بپرس این موقعیت دربارهٔ من چه می‌گوید.
- یک آیین کوچک بساز: کاری نمادین و ساده، مثل نوشتن و کنار گذاشتن یک باور کهنه، برای رها کردن چیزی که دیگر لازم نداری.
برای کار آرام‌تر با زخم‌های کودکی، مدیتیشن کودک درون و برای دیدن بخش‌های پنهان شخصیت، مقالهٔ کار با سایه را هم ببین.
نگاه شمنی کتاب و ارتباطش با بازیابی روح
عنوان فرعی کتاب از «ابزارهای شمنی و روان‌شناختی» حرف می‌زند، اما بیشتر ابزارهای کتاب، مثل آیین، حرز و مانترا، به شکل ساده و روزمره آموزش داده می‌شوند، نه به شکل سفر شمنی کلاسیک. خود نویسنده در گفت‌وگو با TalkRadio.NYC می‌گوید کار شمنی از روانشناسی جدا نیست و در آیین‌های روزمرهٔ انسان تنیده است؛ از جعبه‌ای از خاطره‌ها برای رفتن دختر به دانشگاه تا نشستن در سکوت کنار مراجع.
اگر به نگاه شمنی به زخم و رنج علاقه داری، مقالهٔ بازیابی روح در شمنیزم و معرفی کتاب بازیابی روح به روش شمنی مکمل خوبی برای این کتاب‌اند. یائل عینی، نویسندهٔ کتاب شفای کارما، هم از این کتاب تعریف کرده است.
نقدها و نظرها دربارهٔ کتاب
لین وویکی در PaganPages کتاب را دستنامه‌ای برای کسانی می‌داند که دنبال راهی برای شفا هستند و حاضرند از درد فرار نکنند؛ به نظر او با داستان‌ها و نمونه‌های بالینی زیاد، خواننده احتمالاً خودش را در آن‌ها پیدا می‌کند. ژنین راث، نویسندهٔ کتاب پرفروش Women Food and God، نوشته که گلدفدر حقیقت شفا را می‌گوید: اینکه شفا آشفته است و باید چیزی را حس کنیم که سال‌ها از آن فرار کرده‌ایم.
مری مولر شوتان، نویسندهٔ Shadow Work for the Soul، کتاب را برای هر کسی که دنبال خودشناسی عمیق‌تر است مفید می‌داند، و یائل عینی آن را همراهی قوی برای ترمیم زخم‌های کودکی فراتر از مرزهای روانشناسی سنتی توصیف کرده است. باید در نظر داشت که این تعریف‌ها بیشتر از سوی ناشر و چهره‌های نزدیک به این حوزه منتشر شده و پژوهش علمی مستقلی دربارهٔ روش‌های کتاب در منابع در دسترس دیده نمی‌شود.
این کتاب برای چه کسی مناسب است؟
کتاب برای کسی مناسب است که حس می‌کند یک درد قدیمی، به‌خصوص از کودکی، هنوز تصمیم‌ها و رابطه‌هایش را شکل می‌دهد و دنبال ابزارهای ساده و نمادین برای خودشناسی است. کسی که فقط روش‌های علمی و آزمایش‌شده می‌خواهد، بهتر است کتاب را به چشم تجربهٔ یک درمانگر و مجموعه‌ای از تمرین‌های مکمل بخواند.
نکته ایمنی
تمرین‌های این کتاب جایگزین روان‌درمانی نیستند. اگر با تروما، استرس پس از سانحه (PTSD)، گسستگی (حس جدا شدن از بدن یا واقعیت)، افسردگی یا افکار آسیب به خود درگیری، یا در نوشتن و آیین‌ها احساس‌های خیلی سنگین بالا می‌آید، تمرین را متوقف کن و از روان‌درمانگر آشنا به تروما یا روان‌پزشک کمک بگیر. خود نویسنده هم این ابزارها را در کنار حمایت درمانی به کار می‌برد.
منابع
- صفحهٔ کتاب در سایت Inner Traditions (توضیح ناشر، بخش نمونهٔ فصل اول، فهرست و معرفی نویسنده)
- نقد لین وویکی در PaganPages
- گفت‌وگوی جینا گلدفدر در TalkRadio.NYC
- گفت‌وگوی جینا گلدفدر و داوسون چرچ
سؤالات متداول دربارهٔ کتاب رها کردن زخم عاطفی
کتابی از جینا گلدفدر، روان‌درمانگر فردی و زوج، دربارهٔ زخم‌های عاطفی کهنه به‌خصوص از کودکی است. نویسنده توضیح می‌دهد چرا با زخم یکی می‌شویم و با ابزارهایی مثل مانترا، آیین، حرز و دفترنویسی راه ساختن هویتی تازه را نشان می‌دهد.
روانشناسی ساکن مکزیکوسیتی که نزدیک به سی سال در روان‌درمانی فردی و زوج کار کرده و به گفتهٔ ناشر از تعبیر رؤیا، سایکودرام، هندسهٔ مقدس و تتاهیلینگ هم استفاده می‌کند.
به گفتهٔ نویسنده، بیشترین چیزی که از خودمان می‌دانیم همان است که آزارمان داده؛ کودک کم‌کم باور می‌کند که «همان است» و ما گاهی زخم را نگه می‌داریم تا به داستان زندگی‌مان معنا بدهیم.
بخش دوم کتاب چهار ابزار دارد: مانترا به روش کریستال‌های مانترای ایرا پراگاف، آیین یا مراسم عاطفی، ساختن حرز شخصی و دفترنویسی به روش دفتر فشرده. بخش سوم هم تمرین‌هایی مثل قرار با خود و بخشیدن بدون عذرخواهی دارد.
خیر. تمرین‌های کتاب مکمل خودشناسی‌اند و جای روان‌درمانی برای تروما، استرس پس از سانحه یا گسستگی را نمی‌گیرند. برای زخم‌های سنگین از روان‌درمانگر آشنا به تروما کمک بگیر.
نسخهٔ اصلی کتاب در ۱۷ مارس ۲۰۲۶ از سوی Findhorn Press، از نشرهای Inner Traditions، با ۱۷۶ صفحه منتشر شد.
