لی هولدن کیست؟ مربی چی‌کونگ تلویزیون PBS و ارزیابی شواهد

پاسخ کوتاه: لی هولدن (Lee Holden) مربی چی‌کونگ، تای چی و مراقبه، طب‌سوزنی‌کار و گیاه‌درمانگر دارای مجوز و نویسنده‌ی ساکن سانتا کروز کالیفرنیاست. او «هولدن چی‌گونگ» و کلینیک «پاسیفیک هیلینگ آرتز» را بنیان گذاشته و برنامه‌های تمرینی‌اش از ایستگاه‌های PBS پخش شده است. آنچه مستند است: سوابق آموزشی و کتاب‌ها. آنچه ادعاست: «شفای سریع» و ارقام بینندگان.

برای زمینه، چی کونگ چیست؟ را ببینید. استادان دیگری که چی‌کونگ را به غرب بردند: کن کوهن و یانگ جوئینگ مینگ.

لی هولدن کیست؟ زندگی و ارتباطات تاریخی

پاسخ مستقیم: مربی آمریکایی چی‌کونگ که با آسیب ورزشی به چی‌کونگ رسید و آن را در تلویزیون و آنلاین آموزش داد.

طبق بیوگرافی ناشر YMAA، هولدن از ده‌سالگی با درس‌های مراقبه‌ی والدینش با «چی» آشنا شد، کاراته، کونگ‌فو و کاپوئیرا خواند و به تائوئیسم و طب چینی علاقه داشت. پس از دانشگاه به آسیا سفر کرد و در شمال تایلند برای استاد چی‌کونگ مانتاک چیا کتاب نوشت؛ همچنین به چین، ژاپن و اندونزی رفت تا نزد استادان دیگر بیاموزد.

طبق سایت رسمی، ارتباط عمیق او با چی‌کونگ از یک آسیب شروع شد: در دانشگاه برکلی کمردردی شدید او را از مسابقه دور کرد و به طب سنتی چینی کشاند. پزشک چینی سانتا کروز به او چی‌کونگ آموخت و به گفته‌ی خودش در سه روز کمرش «۹۵ درصد» خوب شد. این روایتی شخصی است و در منبع مستقلی بررسی نشده.

پس از آن در کالیفرنیا کلینیک «پاسیفیک هیلینگ آرتز» را باز کرد و مجموعه‌ی دی‌وی‌دی‌های آموزشی ساخت که American Public Television آن را برداشت. بیوگرافی YMAA می‌گوید برنامه‌اش در بیش از ۱۰۵ ایستگاه PBS در آمریکا و کانادا پخش شد و به «۵۰ میلیون خانوار» رسید، و او با Weight Watchers هم همکاری می‌کند. طبق سایت پنگوئن رندم‌هاوس، او مشاور مدیریت استرس شرکت‌های سیلیکون‌ولی از جمله اپل و 3COM هم بوده است. این‌ها اطلاعات خود ناشران و خود اوست.

روش: هولدن چی‌گونگ چیست؟

پاسخ مستقیم: چی‌کونگ ملایم و درعین‌حال پرانرژی که برای هر سن و آمادگی بدنی طراحی شده و آنلاین زنده و ضبط‌شده آموزش داده می‌شود.

سایت رسمی سبک او را «ملایم اما نیروبخش» می‌خواند که برای هر سن و سطح آمادگی است. «هولدن چی‌گونگ» تمرین‌هایی از مقدماتی، مثل «چالش ۳۰ روزه»، تا کارگاه‌های پیشرفته عرضه می‌کند. کلاس‌های زنده‌ی ویدیویی معمولاً سه بار در هفته برگزار و برای دانشجویان ضبط می‌شود، و همچنین ریتریت‌های حضوری وجود دارد. مفهوم «چی» در این برنامه به‌صورت «نیروی حیات» توصیف می‌شود؛ این مفهوم تجربی و فلسفی است و به معنای یک انرژی اندازه‌گیری‌شده‌ی فیزیکی نیست.

برای تمرین مشابه و تاریخی‌تر، هشت قطعه زربفت و تای چی را ببینید.

توصیفات و ادعاها

پاسخ مستقیم: سایت او وعده‌ی تسکین ناراحتی بدنی، «جوانی» و تعادل هیجانی می‌دهد، که تا حدی قابل بررسی و تا حدی تبلیغاتی است.

متن‌های رسمی چی‌کونگ را مایه‌ی «بهبود آمادگی بدنی و کمک به بهبودی پس از آسیب یا بیماری» و «حس اطمینان آرام» می‌دانند و می‌گویند «بسیاری از اعضای جامعه» تغییرات «ژرف و زندگی‌ساز» را تجربه کرده‌اند. این‌ها گواهی خود مجموعه‌اند. ادعاهای رقم‌دار («۹۵ درصد بهبود در سه روز»، «۵۰ میلیون خانوار»، «ده‌ها هزار دانشجو») هم از منبع مستقلی تأیید نشده‌اند.

آثار اصلی

پاسخ مستقیم: «۷ دقیقه جادو» (۲۰۰۸)، «چی‌گونگ برای سلامت و شفا» (۲۰۱۰) و «چی‌گونگ برای خودشفایی» (۲۰۱۱)، به‌علاوه‌ی دی‌وی‌دی‌ها و برنامه‌های تلویزیونی.

کتاب «7 Minutes of Magic: Recharge Your Body Each Day with Qi Gong» را پنگوئن در ۲۰۰۸ منتشر کرد (ISBN 9781583333150). «Qi Gong for Health and Healing: A Complete Training Course to Unleash the Power of Your Life-Force Energy» را ساندز ترو در ۲۰۱۰ چاپ کرد (ISBN 9781591799160). کتاب «Qi Gong for Self-Healing» (۲۰۱۱) هم به او نسبت داده می‌شود. YMAA چند دی‌وی‌دی از او را فهرست می‌کند، از جمله «Introduction to Qi Gong» و «Qi Gong 30-Day Challenge». برنامه‌ی تلویزیونی «Your Fountain of Youth with Lee Holden» روی PBS پخش شده است.

ارزیابی شواهد علمی: چی‌کونگ چه می‌کند و چه نمی‌کند؟

پاسخ مستقیم: شواهد درباره‌ی چی‌کونگ به‌طور کلی امیدبخش اما محدود است؛ مرور ویژه‌ای برای «روش هولدن» پیدا نشد.

مؤسسه‌ی ملی سلامت مکمل و یکپارچه‌ی آمریکا (NCCIH، به‌روز شده در فوریه ۲۰۲۲) یک مرور کلی نوشته که یافته‌هایش اینها هستند:

• تعادل و افتادن: یک مرور بر مرورها در ۲۰۱۹ شواهد کافی برای استفاده از چی‌کونگ در تمرین تعادل و پیشگیری از افتادن یافت و اثر آن را مشابه و گاه بهتر از مداخله‌های سنتی دانست.
• فشار خون: مرور ۲۰۲۱ با ۷ مطالعه (۳۷۰ شرکت‌کننده) نشان داد چی‌کونگ ممکن است فشار سیستولیک و دیاستولیک را کم کند، اما نویسندگان نبود شواهد محکم را یادآور شدند.
• درد: پژوهش‌ها متناقض‌اند. برخی مرورها کاهش درد را در سالمندان و گردن‌درد دیدند، اما مرور ۲۰۲۰ با ۵ مطالعه نتایج متناقض درباره‌ی کمردرد و گردن‌درد یافت. برای فیبرومیالژیا، تمرین منظم ۳۰ تا ۴۰ دقیقه در روز به مدت ۶ تا ۸ هفته مفید گزارش شد، اما بر چند مطالعه‌ی کوچک بود.
• ایمنی: NCCIH چی‌کونگ را شکلی ایمن از فعالیت می‌داند. در مرور مربوط به گردن‌درد، عوارض (درد عضلانی، سفتی و سردرد) در کمتر از ۱۰ درصد افراد رخ داد.

• آنچه مستند است: سوابق آموزشی، کتاب‌ها، دی‌وی‌دی‌ها و برنامه‌های PBS.
• آنچه محل بحث است: ادعای «۹۵ درصد بهبود در سه روز»، شمار بینندگان و درجه‌ی آموزش نزد مانتاک چیا.
• آنچه تأییدپذیر نیست: چی‌کونگ به‌عنوان درمان قطعی بیماری یا جایگزین پزشک.

نکته‌های ایمنی

• چی‌کونگ را برای عقب‌انداختن مراجعه به پزشک به کار نبرید؛ این توصیه‌ی خود NCCIH هم هست.
• اگر بارداری، بیماری قلبی، فشار خون، آسیب ستون فقرات یا مفصل دارید، پیش از شروع با پزشک مشورت کنید و حرکت را درد نکشیده انجام دهید.
• درباره‌ی مربی بپرسید: چی‌کونگ مجوز دولتی ندارد و استاندارد ملی گواهی‌دهی برایش نیست؛ سابقه‌ی آموزشی را بررسی کنید.
• برای تمرین‌های آرام‌سازی و آگاهی بدنی، دوره‌ی آستانه را هم می‌توانید ببینید.

جمع‌بندی

لی هولدن چی‌کونگ را ساده و در دسترس، در تلویزیون و اینترنت آموزش داد، و چی‌کونگ در کل شواهد معقولی برای تعادل و تاحدی فشار خون و درد دارد. اما ادعاهای رقم‌دار و «شفای سریع» تأییدنشده‌اند. اگر می‌خواهید تمرین را امتحان کنید، آن را مکمل زندگی فعال و درمان پزشکی بدانید، نه جایگزین آن. برای نگاه کلی‌تر مدیتیشن چیست؟ را هم بخوانید.

منابع

• About Holden QiGong. Holden QiGong (official site).
• Lee Holden. YMAA Publication Center.
• Lee Holden. Penguin Random House.
• 7 Minutes of Magic. Penguin Random House, 2008.
• Qigong: What You Need To Know. NCCIH, NIH. Last updated February 2022.