مدرک هیپنوتیزم معتبر در ایران؛ مجوز کار و تفاوت با مهارت و دوره
فهرست مطالب
پاسخ کوتاه: در ایران هیچ مدرک یا گواهی‌ای، با هر نام و از هر مرجعی، به‌تنهایی به کسی «اجازه‌ی هیپنوتیزم درمانی» نمی‌دهد. هیپنوتیزم یک تکنیک است و مجوز کار درمانی با آن از پروانه‌ی رشته‌ی دانشگاهی می‌آید: پزشکی، روان‌شناسی، مشاوره و رشته‌های مشابه، هرکدام در محدوده‌ی صلاحیت همان رشته. دوره‌ی هیپنوتیزم می‌تواند مهارت و تسلط شما را بالا ببرد، اما جای پروانه‌ی درمان را نمی‌گیرد.
اگر دنبال «مدرک هیپنوتیزم معتبر» می‌گردید، احتمالاً با عبارت‌هایی مثل «دوره‌ی هیپنوتیزم تأیید وزارت بهداشت»، «مدرک فنی‌حرفه‌ای هیپنوتیزم» یا «مدرک بین‌المللی هیپنوتراپی» روبه‌رو شده‌اید. در این مقاله با تکیه بر منابع رسمی و منتشرشده توضیح می‌دهیم این عبارت‌ها چه چیزی را ثابت می‌کنند و چه چیزی را نه، چه کسانی در چارچوب قانون می‌توانند هیپنوتیزم درمانی انجام دهند، و اگر پروانه‌ی درمان ندارید یادگیری هیپنوتیزم برایتان چه معنایی دارد. اگر هنوز با خود موضوع آشنا نیستید، ابتدا هیپنوتیزم چیست؟ را بخوانید.
سلب مسئولیت: این مقاله راهنمای اطلاع‌رسانی است و مشاوره‌ی حقوقی یا پزشکی نیست. مقررات حوزه‌ی سلامت ممکن است تغییر کند و تفسیر نهایی با وزارت بهداشت، سازمان نظام پزشکی، سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره و مراجع قضایی است. آخرین بازبینی منابع: آبان ۱۴۰۵.
مدرک هیپنوتیزم معتبر یعنی چه؟ گواهی دوره یا مجوز کار
پاسخ کوتاه: «مدرک» در تبلیغات دو معنای کاملاً جدا دارد. گواهی دوره فقط می‌گوید فردی آموزشی را گذرانده است. مجوز کار درمانی یعنی دولت یا نهاد صنفی قانونی به فرد اجازه داده در یک حرفه‌ی مشخص خدمات بدهد. این دو را نباید با هم یکی گرفت.
- گواهی شرکت در دوره: سندی آموزشی از برگزارکننده. اعتبارش به مرجع صادرکننده و قابل استعلام‌بودن آن بستگی دارد. نشان می‌دهد چه مطالبی را یاد گرفته‌اید، نه اینکه چه خدماتی را می‌توانید به دیگران ارائه کنید.
- مدرک دانشگاهی: کارشناسی، ارشد، دکترا یا تخصص در رشته‌هایی مثل پزشکی یا روان‌شناسی که پایه‌ی دریافت پروانه است.
- پروانه‌ی اشتغال: سندی که نظام پزشکی یا سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره (یا نهاد مشابه رشته‌ی شما) صادر می‌کند و حدود صلاحیت دارنده را تعیین می‌کند.
نکته‌ی حقوقی مهم این است که ماده‌ی ۳ «قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامیدنی» اشتغال به امور پزشکی و رشته‌های پروانه‌دار را بدون پروانه‌ی رسمی جرم می‌داند و برای روان‌شناسان و مشاوران نیز ماده‌ی ۵ قانون تشکیل سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره می‌گوید برای هرگونه اشتغال در این حرفه باید پروانه‌ی سازمان را داشت. تمرکز هر دو قانون روی «اشتغال حرفه‌ای» است، نه روی «دانستن یک تکنیک».
آیا در ایران مدرک یا مجوز مستقل هیپنوتراپی وجود دارد؟
پاسخ کوتاه: در منابع رسمی و منتشرشده‌ای که بررسی کردیم، پروانه یا رشته‌ی مستقلی با عنوان «هیپنوتراپیست» که برای درمان مجوز بدهد پیدا نشد. روان‌شناس و پزشک با پروانه‌ی رشته‌ی خود از هیپنوتیزم استفاده می‌کنند و دوره‌های هیپنوتیزم برای کسانی برگزار می‌شود که پیش‌تر از رشته‌های پزشکی یا روان‌شناسی بوده‌اند.
چند نشانه از منابع رسمی و نیمه‌رسمی این برداشت را تأیید می‌کند:
- صمید ولی‌زاده، دبیر کارگروه علمی هیپنوتیزم سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره، در گفت‌وگو با خبرگزاری برنا (۵ آذر ۱۴۰۰) هیپنوتیزم را «یکی از تکنیک‌های روان‌درمانی» دانست و گفت روان‌شناسان، روان‌پزشکان و متخصصان اعصاب می‌توانند از آن برای درمان استفاده کنند؛ مشاوران در حوزه‌ی مشاوره‌ی تحصیلی، شغلی، خانوادگی و زناشویی؛ و پزشکان به شرط گذراندن دوره‌های لازم و داشتن مدارک علمی.
- انجمن علمی هیپنوتیزم بالینی ایران، در معرفی خودش، کارگاه‌های هیپنوتیزم درمانی را برای دانش‌آموختگان گروه‌های پزشکی، پیراپزشکی، روان‌شناسی و مشاوره برگزار می‌کند و از ثبت‌نام‌کننده کپی کارت نظام پزشکی یا نظام روان‌شناسی یا مدرک تحصیلی را می‌خواهد. یعنی صلاحیت درمان پیش از ورود به کارگاه از رشته‌ی دانشگاهی می‌آید، نه از خود کارگاه.
توجه کنید که نبودن «مجوز مستقل» به معنای آزاد بودن همه‌چیز نیست. به همین دلیل، هر گواهی که خودش را «مجوز هیپنوتیزم درمانی» معرفی می‌کند، باید مرجع قانونی صدور و سند قابل استعلامش را نشان دهد.
چه کسانی می‌توانند هیپنوتیزم درمانی انجام دهند؟
پاسخ کوتاه: کسی که رشته‌ی دانشگاهی‌اش به او پروانه‌ی درمان می‌دهد و فقط در محدوده‌ی همان رشته و همان گروه مراجعان. دوره‌ی هیپنوتیزم به این افراد کمک می‌کند ابزار تازه‌ای در کار بالینی خود داشته باشند؛ اما حدود صلاحیت را مرجع صادرکننده‌ی پروانه‌ی همان رشته تعیین می‌کند.
| گروه | مرجع پروانه | نکته‌ی مهم |
|---|---|---|
| روان‌شناس و مشاور (دست‌کم کارشناسی ارشد) | سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره | ماده‌ی ۴ و ۵ قانون تشکیل سازمان؛ هر مشاور در حوزه‌ی گرایش خودش (مثلاً خانواده، تحصیلی، شغلی) کار می‌کند. |
| پزشک عمومی، روان‌پزشک، متخصصان اعصاب، دندان‌پزشک و دیگر تخصص‌های پزشکی (مثل زنان، بیهوشی و جراحی) | سازمان نظام پزشکی | هرکس فقط در حوزه‌ی تخصص و نوع مراجعان خودش؛ برای مثال دندان‌پزشک در حوزه‌ی دندان‌پزشکی. |
| پرستار، ماما، فیزیوتراپ، مددکار اجتماعی و گروه‌های مشابه | مرجع پروانه‌ی همان رشته | محدوده‌ی استفاده از هیپنوتیزم در کار همین گروه‌ها باید از مرجع پروانه‌ی رشته‌ی خودشان استعلام شود. |
در این جدول اطلاعات رسمی همه‌ی ردیف‌ها به یک اندازه صریح نیست. سخنان دبیر کارگروه هیپنوتیزم سازمان نظام روان‌شناسی درباره‌ی روان‌شناس، مشاور، روان‌پزشک و پزشک را در گزارش برنا خواندیم. انجمن علمی هیپنوتیزم بالینی ایران هم در معرفی خود گروه‌هایی مثل پزشکی، دندان‌پزشکی، روان‌شناسی بالینی، مامایی، فیزیوتراپی و پرستاری را مخاطب آموزش خود می‌داند. اما سند رسمی واحدی که برای همه‌ی گروه‌های بالا، از جمله مددکاران اجتماعی، حدود دقیق کاربرد هیپنوتیزم را فهرست کند پیدا نکردیم. بنابراین قطعی‌ترین توصیه این است که هر درمانگر محدوده‌ی خود را از مرجع پروانه‌ی رشته‌ی خودش بپرسد.
اگر می‌خواهید بدانید کسی که ادعای هیپنوتیزم درمانی دارد واقعاً از این گروه‌هاست، ابتدا رشته‌ی دانشگاهی و شماره‌ی نظام او را بپرسید؛ در بخش «چطور ادعای یک دوره یا درمانگر را بررسی کنیم؟» مراحلش آمده است. برای آشنایی با خود روش، هیپنوتیزم درمانی چیست؟ را هم ببینید.
یادگیری از یوتیوب، کتاب یا دوره: در مجوز کار فرقی دارد؟
پاسخ کوتاه: خیر. اینکه کسی هیپنوتیزم را از یوتیوب، کتاب، دوست یا یک دوره‌ی پرهزینه یاد گرفته باشد، تأثیری در «حق درمان» او ندارد. آنچه تعیین می‌کند، پروانه‌ی درمان اوست؛ و اگر پروانه ندارد، تعداد ساعت و گران‌بودن دوره چیزی را عوض نمی‌کند.
این قاعده در دو جهت کار می‌کند. یک روان‌شناس دارای پروانه که هیپنوتیزم را از یک کتاب یا دوره‌ی غیردانشگاهی یاد گرفته، از نظر پروانه‌ی کلی در همان جایگاه است که اگر آن را در کارگاه دانشگاهی هم یاد گرفته بود. البته کیفیت آموزش در کیفیت کار او اثر می‌گذارد، و به گفته‌ی دبیر کارگروه هیپنوتیزم سازمان نظام روان‌شناسی، هیپنوتیزم ناقص و غیرعلمی می‌تواند مشکلات قابل درمان را بدتر کند. در جهت دیگر، کسی که رشته‌اش مجوز درمان ندارد، با هیچ دوره‌ای به درمانگر تبدیل نمی‌شود.
دوره‌ی هیپنوتیزم چه چیزی می‌دهد؟ مهارت و تخصص‌یابی در برابر پروانه
پاسخ کوتاه: دوره‌ی هیپنوتیزم می‌تواند شما را در شناخت، تمرین و اجرای هیپنوتیزم بسیار ماهر و مسلط کند. اما «ماهر و متخصص شدن در مهارت» با «عنوان تخصصی دانشگاهی» و «پروانه‌ی درمان» سه چیز جدا هستند.
در ادبیات آموزشی، وقتی می‌گوییم «در هیپنوتیزم متخصص شوید»، منظور رسیدن به مهارت و تسلط است؛ مثل کسی که در یک ورزش یا یک هنر خبره می‌شود. این عبارت به معنای تخصص دانشگاهی یا دوره‌ی رزیدنتی نیست و عنوان «متخصص» در معنای رسمی (مثلاً متخصص روان‌پزشکی) فقط از مسیر دانشگاه و نظام پزشکی به دست می‌آید. هیچ‌یک از این دو معنا دیگری را نفی نمی‌کند، اما نباید با هم قاطی شوند.
از این زاویه، آموزش هیپنوتیزم برای دو گروه معنا دارد:
- کسی که پروانه‌ی درمان دارد (مثلاً روان‌شناس، مشاور، پزشک یا دندان‌پزشک): می‌تواند هیپنوتیزم را در سطحی حرفه‌ای‌تر یاد بگیرد و آن را در حوزه‌ی بالینی خودش و در چارچوب صلاحیت رشته‌اش به کار ببرد. دانشی که از دوره می‌گیرد، ابزار کار اوست و حدود استفاده از آن را پروانه‌اش تعیین می‌کند.
- کسی که پروانه‌ی درمان ندارد: می‌تواند مفاهیم، تاریخچه، روش‌ها و مهارت خودهیپنوتیزم را یاد بگیرد و آن را برای خودش و در حد کوتاه و غیرحرفه‌ای برای نزدیکانش و با مسئولیت خودش به کار ببرد، اما نمی‌تواند خود را درمانگر معرفی کند، برای «درمان» مراجع بپذیرد یا مبلغی بگیرد.
اگر پروانه‌ی درمان ندارم، هیپنوتیزم برای خودم یا اطرافیانم مجاز است؟
پاسخ کوتاه: قانون صراحتاً به تمرین شخصی خودهیپنوتیزم یا آرام‌سازی ورود نکرده است و ماده‌های ۳ (امور پزشکی) و ۵ (روان‌شناسی و مشاوره) درباره‌ی «اشتغال حرفه‌ای» حرف می‌زنند. پس تمرین برای خود و استفاده‌ی کوتاه و غیرحرفه‌ای با اطرافیان، با رضایت و مسئولیت شخصی، با «درمان کردن» فرق دارد. با این حال این برداشت ما است و نظر حقوقی نیست.
مرز عملی را می‌توان این‌گونه دید:
- معمولاً از جنس تمرین شخصی یا کمک دوستانه است: خودهیپنوتیزم برای آرامش و خواب بهتر، تمرین تجسم، کار روی عادت‌های ساده برای خود، و تمرین کوتاه و بدون هزینه با اطرافیان، با رضایت کامل آن‌ها.
- از جنس اشتغال حرفه‌ای است: پذیرفتن مراجع با هر مبلغی، تبلیغ «هیپنوتیزم درمانی»، تشخیص یا درمان اختلال، وعده‌ی درمان بیماری یا اعتیاد و کار با افراد دارای مشکل جدی روانی یا پزشکی، کودکان و تروما.
اگر خودتان یا نزدیکانتان مشکل جدی روانی یا جسمی دارید، تمرین‌های خانگی جای ارزیابی و درمان را نمی‌گیرد؛ به یک روان‌شناس یا پزشک دارای پروانه مراجعه کنید. برای شروع ایمن‌تر تمرین شخصی، می‌توانید چگونه خودم را هیپنوتیزم کنم؟ و آیا هیپنوتیزم خطرناک است؟ را بخوانید.
«مدرک تأیید وزارت بهداشت»، «فنی‌حرفه‌ای» و «بین‌المللی»: هر عبارت چه می‌گوید؟
پاسخ کوتاه: هر یک از این عبارت‌ها فقط در صورتی معنا دارد که مرجع صادرکننده، شماره یا کد استعلام و گروه هدف دوره مشخص باشد. هیچ‌کدام به‌تنهایی «مجوز درمان» نیست. ما در این بخش درباره‌ی ادعاها صحبت می‌کنیم و نام هیچ مجموعه‌ای را نمی‌آوریم.
«دوره‌ی تأیید وزارت بهداشت»
مرکز ملی آموزش مهارتی و حرفه‌ای علوم پزشکی، با معرفی سازمان نظام پزشکی، مرجعی است که برای حوزه‌ی سلامت دوره‌های مهارتی مصوب برگزار می‌کند و گواهی آن با QR کد در سامانه‌ی مرکز ملی قابل استعلام است. اما گواهی این مرکز یک گواهی آموزشی است، نه پروانه‌ی طبابت یا مجوز مطب. اگر جایی این عبارت را بدون نشان دادن مرکز برگزارکننده، مصوبه و کد استعلام آورده، می‌توانید طبق مراحل پایین همان ادعا را بررسی کنید.
«مدرک فنی‌حرفه‌ای هیپنوتیزم»
سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای گواهی‌نامه‌های خود را بر پایه‌ی استانداردهای مصوب و آزمون مهارت صادر می‌کند. در جست‌وجوی ما استاندارد یا گواهی‌نامه‌ی رسمی «هیپنوتیزم» یا «هیپنوتراپی» از این سازمان دیده نشد؛ البته نمی‌توانیم نبودن آن را قطعی اعلام کنیم، پس پیش از ثبت‌نام شماره‌ی استاندارد و آزمون مربوط را بخواهید. حتی اگر چنین گواهی‌ای وجود داشته باشد، یک گواهی مهارتی است و جای پروانه‌ی درمان نمی‌نشیند.
«مدرک بین‌المللی هیپنوتراپی»
گواهی یک انجمن یا مؤسسه‌ی خارجی می‌تواند نشانه‌ی گذراندن یک برنامه‌ی آموزشی باشد، اما در ایران مجوز کار درمانی نمی‌دهد. حتی اگر مرجع خارجی معتبر باشد، پروانه‌ی کار در ایران از مرجع ایرانی همان رشته گرفته می‌شود.
«انجمن علمی» و ادعای «تنها نهاد قانونی»
انجمن علمی هیپنوتیزم بالینی ایران در معرفی خودش می‌نویسد در سال ۱۳۶۸ با مجوز وزارت کشور تأسیس شده و در سال ۱۳۸۰ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی آن را در حیطه‌ی امور پزشکی و روان‌شناسی تأیید و پروانه‌ی فعالیت آن را صادر کرده است. انجمن خود را «تنها نهاد قانونی» دارای مجوز وزارت بهداشت در حیطه‌ی هیپنوتیزم و هیپنوتیزم درمانی می‌داند. این ادعا را باید به‌عنوان توضیح خود انجمن خواند؛ ما سند مستقلی که این ادعا را تأیید یا رد کند پیدا نکردیم. نکته‌ی کاربردی این است که طبق شرایط ثبت‌نام همین انجمن، صلاحیت کار درمانی پیش از ورود به کارگاه، از رشته‌ی دانشگاهی می‌آید.
«ما از سازمان نظام روان‌شناسی مجوز داریم»
سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره در اطلاعیه‌ای هشدار داده هرگونه ادعای همکاری، تأیید یا صدور گواهی از سوی سازمان فقط با مجوز یا تأییدیه‌ی رسمی و مکتوب سازمان معتبر است و استفاده از نام و نشان آن بدون این تأییدیه تخلف است. همین سازمان می‌گوید برنامه‌ها و دوره‌های مورد تأییدش را در تارنما و رسانه‌های رسمی خودش منتشر می‌کند. پس برای هر ادعای تأیید، سراغ سایت رسمی سازمان بروید و تأییدیه را مکتوب بخواهید.
چطور ادعای یک دوره یا درمانگر را بررسی کنیم؟
پاسخ کوتاه: پنج پرسش ساده را از هر دوره یا درمانگر بپرسید: رشته‌ی دانشگاهی چیست، شماره‌ی نظام یا پروانه چیست، مرجع صادرکننده‌ی گواهی کیست، گواهی چطور استعلام می‌شود، و آیا تأییدیه‌ی مکتوب است. جواب‌های مبهم، نشانه‌ی احتیاط است.
- رشته و مدرک دانشگاهی: درمانگر چه رشته‌ای در چه مقطعی خوانده؟
- شماره‌ی نظام یا پروانه: سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره در اطلاعیه‌ی معاونت نظارت حرفه‌ای خواسته ارائه‌دهندگان خدمات روان‌شناسی و مشاوره در فضای مجازی شماره‌ی پروانه یا عضویت معتبر خود را شفاف و قابل رؤیت بنویسند، و در توضیحات تکمیلی (۲۱ تیر ۱۴۰۴) تأکید کرده درج شماره‌ی عضویت برای هر نوع فعالیت در این حوزه الزامی است. شماره را در سامانه‌ی استعلام سایت سازمان یا سامانه‌ی استعلام اسناد نظام پزشکی بررسی کنید.
- مرجع صدور گواهی دوره: گواهی را چه کسی صادر می‌کند؟ برای دوره‌های مرکز ملی، در سامانه‌ی مرکز ملی و با QR کد استعلام کنید.
- گروه هدف دوره: آیا دوره فقط برای دارندگان پروانه است یا برای عموم؟ هرکدام هدف و محدوده‌ی استفاده‌ی متفاوتی دارد.
- تأییدیه‌ی مکتوب: هر ادعای «تأیید وزارت بهداشت» یا «تأیید سازمان» را کتبی و با شماره‌ی قابل استعلام بخواهید.
اگر به نظر رسید فردی بدون پروانه، خدمات درمانی ارائه می‌کند، ابتدا از نهاد صدور پروانه‌ی رشته‌ی مربوط (نظام پزشکی یا سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره) استعلام بگیرید. سازمان نظام روان‌شناسی اعلام کرده افراد فاقد مجوز را معرفی و به مراجع قانونی ارجاع می‌دهد، و نظام پزشکی نیز طبابت بدون پروانه را جرم می‌داند.
جایگاه آموزش هیپنوتیزم در ذنیران
پاسخ کوتاه: دوره و کتاب هیپنوتیزم ذنیران آموزشی است و مجوز درمان نمی‌دهد. در صفحه‌ی محصول هم نوشته شده که هیپنوتیزم درمانی فقط توسط افراد دارای مجوز، یعنی روان‌شناسان، پزشکان و دارندگان مجوز درمان، ممکن است و در پایان دوره گواهی شرکت داده می‌شود.
در دوره‌ی آنلاین آموزه‌های محرمانه‌ی هیپنوتیزم و کتاب آموزه‌های محرمانه‌ی هیپنوتیزم هدف این است که یادگیرنده به مهارت و تسلط برسد. عبارت «متخصص هیپنوتیزم شوید» در صفحه‌ی دوره یعنی ماهر شدن و تسلط یافتن در هیپنوتیزم، نه گرفتن عنوان تخصصی دانشگاهی. مدرس دوره، امیرعلی علیئی، در صفحه‌ی محصول به‌عنوان روان‌شناس بالینی و عضو انجمن علمی هیپنوتیزم بالینی ایران معرفی شده است.
به‌صورت ساده: اگر روان‌شناس، مشاور یا پزشک هستید، می‌توانید دانش دوره را در حوزه‌ی بالینی خودتان و در محدوده‌ی پروانه‌تان به کار ببرید. اگر رشته‌ی درمانی ندارید، دوره به شما مهارت، شناخت و توان تمرین شخصی می‌دهد، نه اجازه‌ی درمان. اگر هنوز در مرحله‌ی شناخت اولیه‌اید، می‌توانید با آموزش هیپنوتیزم برای مبتدیان شروع کنید.
پرسش‌های متداول درباره‌ی مدرک و مجوز هیپنوتیزم
در منابع رسمی و منتشرشده‌ای که بررسی شد، مدرک یا پروانه‌ی مستقلی برای «هیپنوتراپی» پیدا نشد. مجوز درمان از پروانه‌ی رشته‌ی دانشگاهی می‌آید، مثل پزشکی یا روان‌شناسی. گواهی دوره مهارت و دانش آموزشی را نشان می‌دهد، نه اجازه‌ی درمان. هر ادعای خلاف را با مرجع صادرکننده‌ی آن استعلام کنید.
کسانی که رشته‌ی دانشگاهی‌شان پروانه‌ی درمان می‌دهد، مثل روان‌شناس، مشاور، پزشک و روان‌پزشک، دندان‌پزشک و برخی گروه‌های دیگر حوزه‌ی سلامت، هرکدام فقط در محدوده‌ی صلاحیت رشته‌ی خود. دبیر کارگروه هیپنوتیزم سازمان نظام روان‌شناسی در گفت‌وگو با برنا همین گروه‌های اصلی را نام برد. محدوده‌ی دقیق هر گروه را مرجع پروانه‌ی همان رشته تعیین می‌کند.
خیر. حق درمان به پروانه‌ی فرد بستگی دارد، نه به منبع یادگیری. کسی که پروانه دارد، مسئول کیفیت و حدود کار خودش است؛ و کسی که پروانه ندارد، با هیچ دوره‌ای مجوز درمان پیدا نمی‌کند. کیفیت آموزش البته بر کیفیت مهارت اثر دارد.
یادگیری مفاهیم و مهارت‌های هیپنوتیزم و خودهیپنوتیزم به‌خودی‌خود در متن دو قانون اصلی (ماده‌ی ۳ امور پزشکی و ماده‌ی ۵ نظام روان‌شناسی) نیامده، چون آن‌ها درباره‌ی «اشتغال حرفه‌ای» حرف می‌زنند. اما یادگیری، مجوز درمان دیگران نمی‌دهد. اگر قصد کار درمانی دارید، باید از مسیر دانشگاهی و پروانه‌ی رشته‌ی مربوط بروید.
قانون صراحتاً به تمرین شخصی ورود نکرده است. در عمل، خودهیپنوتیزم و تمرین کوتاه و غیرحرفه‌ای با اطرافیان، بدون دریافت مبلغ، بدون ادعای درمان و با مسئولیت شخصی، با «اشتغال درمانی» فرق دارد. این برداشت ما است نه نظر حقوقی. برای مشکلات روانی یا جسمی جدی، به روان‌شناس یا پزشک دارای پروانه مراجعه کنید.
معمولاً به دوره‌ی مهارتی مصوب مرکز ملی آموزش مهارتی و حرفه‌ای علوم پزشکی اشاره می‌کند که گواهی‌اش قابل استعلام است. این گواهی آموزشی است و پروانه‌ی طبابت یا مجوز مطب نیست. اگر برگزارکننده مصوبه، مرکز صادرکننده و کد استعلام را نشان نمی‌دهد، ادعا را مکتوب و با شماره بخواهید.
در جست‌وجوی ما استاندارد یا گواهی‌نامه‌ی رسمی هیپنوتیزم از سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای دیده نشد. البته نمی‌توانیم نبودن آن را قطعی اعلام کنیم؛ شماره‌ی استاندارد و آزمون مهارت را از مرجع بخواهید. حتی در صورت وجود، گواهی مهارتی جای پروانه‌ی درمان را نمی‌گیرد.
طبق معرفی خود انجمن، در سال ۱۳۶۸ تأسیس شده و در ۱۳۸۰ با تأیید وزارت بهداشت پروانه‌ی فعالیت گرفته است. کارگاه‌های آن برای دانش‌آموختگان گروه‌های پزشکی و روان‌شناسی است و ثبت‌نام‌کننده باید کارت نظام یا مدرک تحصیلی ارائه دهد. بنابراین صلاحیت درمان پیش از ورود از رشته‌ی دانشگاهی می‌آید.
خیر. دوره آموزشی است و در پایان گواهی شرکت داده می‌شود. در صفحه‌ی محصول نوشته شده هیپنوتیزم درمانی فقط توسط افراد دارای مجوز، مثل روان‌شناسان و پزشکان، ممکن است. «متخصص هیپنوتیزم شوید» در ذنیران یعنی رسیدن به مهارت و تسلط، نه عنوان تخصصی دانشگاهی.
منابع
- متن قانون تشکیل سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره (ماده‌ی ۳، ۴، ۵ و ۱۹)
- قانون تشکیل سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره (سایت سازمان)
- ماده‌ی ۳ قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامیدنی (لالکس)
- هشدار! هیپنوتیزم کار هر کسی نیست (خبرگزاری برنا، ۱۴۰۰/۰۹/۰۵)
- اطلاعیه‌ی معاونت نظارت حرفه‌ای درباره‌ی فعالیت روان‌شناسان و مشاوران در فضای مجازی (سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره)
- توضیحات تکمیلی درباره‌ی فعالیت‌های آموزشی، کارگاهی و رسانه‌ای در حوزه‌ی روان‌شناسی و مشاوره (سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره، ۱۴۰۴/۰۴/۲۱)
- هشدار درباره‌ی هرگونه انتساب غیرمجاز به سازمان نظام روان‌شناسی و مشاوره
- درباره‌ی انجمن و پروانه‌ی فعالیت انجمن علمی هیپنوتیزم بالینی ایران
- شرایط ثبت‌نام کارگاه هیپنوتیزم درمانی انجمن علمی هیپنوتیزم بالینی ایران
- معرفی مرکز ملی آموزش مهارتی و حرفه‌ای علوم پزشکی (سازمان نظام پزشکی)
- سامانه‌ی استعلام اسناد سازمان نظام پزشکی
