سری یوکتشوار گیری کیست؟ زندگی، The Holy Science و نظریه‌ی یوگا
فهرست مطالب
پاسخ کوتاه: سری یوکتشوار گیری (۱۸۵۵ تا ۱۹۳۶) یوگی، معلم و ستاره‌شناس بنگالی بود که در سنت کریا یوگا شاگرد لاهیری ماهاسایا و استاد پاراماهانسا یوگاناندا است. زندگی و آشرام‌هایش مستند است. اما دو ادعای او را باید جدا ببینیم: ملاقات با بابا جی در ۱۸۹۴ روایت سنت است، و «نظریه‌ی یوگا» (عصر دواپارا و ستاره‌ی همدم خورشید) را اخترشناسی رایج نمی‌پذیرد.
او حلقه‌ی میانی زنجیره‌ی گورو است: مهاواتار بابا جی (روایت سنت) ← لاهیری ← یوکتشوار ← یوگاناندا. برای زمینه، یوگا چیست و شاخه‌های یوگا را ببینید.
سری یوکتشوار کیست؟
پاسخ مستقیم: معلمی سخت‌گیر و دانشمند که کریا یوگا، ستاره‌شناسی و آموزش مدرسه را با هم می‌آموخت و بیشتر با شاگردش یوگاناندا شناخته می‌شود.
زندگی
کودکی، تحصیل و ازدواج
طبق ویکی‌پدیا او با نام پریا ناث کارار در سرامپور به خانواده‌ی کشتریاناث و کادامبینی کارار به‌دنیا آمد. پدرش را زود از دست داد و مدیریت املاک خانواده را برعهده گرفت. در کالج مبلغان مسیحی سرامپور درس خواند و به انجیل علاقه‌مند شد؛ تقریباً دو سال هم در کالج پزشکی کلکته بود. بعد ازدواج کرد و صاحب دختری شد و همسرش چند سال بعد درگذشت. او گیاه‌خوار بود.
آغاز و دیدار با لاهیری
در ۱۸۸۴ لاهیری ماهاسایا را دید و کریا یوگا را از او آموخت. ویکی‌پدیا می‌نویسد سال‌های بعد را بیشتر نزد او در بنارس می‌گذراند. سپس در بودگایا از رئیس صومعه آغاز رهبانی گرفت و نام سری یوکتشوار گیری را یافت.
دیدار با بابا جی در ۱۸۹۴: روایت سنت
ویکی‌پدیا نقل می‌کند او در ۱۸۹۴ هنگام کومبھا ملا در الله‌آباد با گوروی لاهیری، مهاواتار بابا جی، دیدار کرد؛ بابا جی عنوان «سوامی» را به او داد و خواست کتابی بنویسد که متون هندو و انجیل را مقایسه کند. او همان سال کتاب را به پایان رساند. این یکی از روایت‌های سنت است؛ بابا جی در ویکی‌پدیا «افسانه‌ای» توصیف شده و سند مستقلی ندارد.
آشرام‌ها و مرگ
او خانه‌ی دوطبقه‌ی خانوادگی‌اش را در سرامپور به آشرام «پریادهام» تبدیل کرد و در ۱۹۰۳ آشرام «کارار» را در شهر ساحلی پوری ساخت. از همین دو آشرام شاگردانی تربیت می‌کرد و سازمانی به نام «سادو سبها» داشت. او ۹ مارس ۱۹۳۶ در آشرام پوری درگذشت.
یوکتشوار به‌عنوان معلم
پاسخ مستقیم: او کمتر شاگرد داشت، اما سخت‌گیر و آموزشگر بود؛ یوگاناندا شیوه‌ی او را «شدید» می‌خواند.
ویکی‌پدیا می‌نویسد او برنامه‌ی درسی برای فیزیک، فیزیولوژی، جغرافیا، ستاره‌شناسی و طالع‌بینی نوشت، کتاب مقدماتی «First Book» را برای یادگیری انگلیسی و هندی تألیف کرد و بعدها به آموزش زنان علاقه‌مند شد. او طالع‌بینی هندی (جیوتیشا) هم می‌دانست و سنگ‌ها و دست‌بندهای نجومی تجویز می‌کرد؛ این‌ها را ما نمی‌سنجیم و فقط شرح می‌دهیم. طبق ویکی‌پدیا او می‌گفت باور کورکورانه به اینکه لمس گورو نجات می‌دهد بی‌فایده است و شاگرد باید خودش با تمرین‌های ساداهنا بالا برود.
در سنت، یوگاناندا او را «جنانااوتار» (تجسم دانایی) می‌خواند و ویلیام ایوانز-ونتز، تبت‌شناس، او را «با اخلاق و پاکی بالا» توصیف کرده است. شاگردان نامبرده‌ی او شامل یوگاناندا، ساتیانانده گیری، هری‌هرانانده گیری و بهابانانده گیری هستند.
The Holy Science و «نظریه‌ی یوگا»
پاسخ مستقیم: کتاب کوتاهی که او در ۱۸۹۴ نوشت و در آن یوگا و انجیل را کنار هم گذاشت؛ مشهورترین بخش آن ادعایی است که زمین دیگر در کالی یوگا نیست.
ویکی‌پدیا از قول مقدمه‌ی کتاب می‌نویسد هدف این بود که نشان دهد میان همه‌ی ادیان وحدتی هست، حقیقت‌هایی که ادیان می‌آموزند تفاوتی ندارند و یک روش واحد جهان درونی و بیرونی را تحول داده است. نخست او از سنت هندو جدا شد و گفت زمین در کالی یوگا نیست، به دواپارا یوگا رسیده است؛ استدلالش بر نگاهی تازه به پیش‌آیی اعتدالین بود. سپس گفت خورشید «ستاره‌ای را همدم» خود گرفته و در ۲۴ هزار سال گرد آن می‌گردد و این پیش‌آیی را توضیح می‌دهد.
سازمانی به نام Binary Research Institute (طبق ویکی‌پدیا) روی نظریه کار می‌کند و مستندی با عنوان «The Great Year» ساخته است. دیوید فراولی هم در چند کتاب نوشته که این نظریه سن راما و کریشنا را بهتر از روش‌های دیگر تخمین می‌زند. این‌ها دیدگاه‌هایی از هواداران نظریه‌اند.
ارزیابی علمی
پاسخ مستقیم: زندگی او مستند است، اما نظریه‌ی ستاره‌ی همدم را اخترشناسی رایج تأیید نمی‌کند، چون پیش‌آیی را با گرانش ماه و خورشید بر زمین توضیح می‌دهد.
پیش‌آیی اعتدالین
مقاله‌ی «Axial precession» در ویکی‌پدیا می‌نویسد پیش‌آیی ماه‌وخورشیدی با نیروهای گرانشی ماه و خورشید بر برآمدگی استوایی زمین ایجاد می‌شود و محور زمین را نسبت به فضای لخت (اینرسی) جابه‌جا می‌کند. نرخ فعلی حدود ۵۰٫۳ ثانیه‌ی قوس در سال است، یعنی دوره‌ای نزدیک ۲۵ هزار و ۷۷۲ سال؛ کشف آن را به هیپارخوس، اخترشناس سده‌ی دوم پیش از میلاد، نسبت می‌دهند. این تبیین همدمی برای خورشید لازم نمی‌دارد.
برداشت ما
دوره‌ی ۲۴ هزار ساله‌ی یوکتشوار با دوره‌ی اندازه‌گیری‌شده‌ی حدود ۲۵ هزار و ۷۷۲ سال هم‌خوان نیست؛ و در منابعی که برای این مقاله خواندیم (ویکی‌پدیا) فقط هواداران نظریه نام برده شده‌اند، نه پژوهش داوری‌شده‌ای که همدم را تأیید کند. بنابراین این بخش را باید فلسفه‌ی کیهان‌شناسی سنتی خواند، نه اخترشناسی.
| پرسش | پاسخ بر پایه‌ی منابع |
|---|---|
| آیا او ۱۸۵۵ تا ۱۹۳۶ می‌زیست؟ | بله؛ تاریخ‌ها در ویکی‌پدیا آمده است |
| آیا The Holy Science را در ۱۸۹۴ نوشت؟ | بله؛ طبق ویکی‌پدیا |
| آیا بابا جی از او خواست کتاب بنویسد؟ | روایت سنت؛ سند مستقل ندارد |
| آیا زمین در دواپارا یوگا است؟ | ادعای او؛ در نجوم رایج جایی ندارد |
| آیا خورشید ستاره‌ی همدم ۲۴ هزار ساله دارد؟ | ادعای او؛ تبیین رایج چنین همدمی لازم ندارد |
| آیا طالع‌بینی و سنگ‌های نجومی اثر دارند؟ | ما شواهدی نیافتیم؛ فقط به‌عنوان بخشی از کار او ذکر می‌شوند |
او را چطور بخوانیم؟
- او را به‌عنوان حلقه‌ی میانی سنت کریا یوگا و معلمی با نگاه مقایسه‌ای ادیان بخوانید.
- داستان بابا جی را روایت سنت بدانید و ادعای ستاره‌ی همدم را جدا از اخترشناسی ببینید.
- برای شروع تمرین، به‌جای گیر کردن در نظریه‌ها از پرانایاما و ذهن‌آگاهی شروع کنید؛ برای تمرین روزانه آستانه را ببینید.
- تصمیم‌های پزشکی را به طالع‌بینی یا سنگ‌ها نسپارید.
برای شاگرد او و ادامه‌ی زنجیره، پاراماهانسا یوگاناندا را ببینید؛ برای استادش، لاهیری ماهاسایا.
درباره‌ی یوگی‌ای که طبق سنت او را به نوشتن کتاب واداشت، مهاواتار بابا جی را ببینید.
جمع‌بندی
سری یوکتشوار یوگی و معلمی بود که زنجیره‌ی کریا یوگا را از لاهیری به یوگاناندا رساند. زندگی، آشرام‌ها و کتاب ۱۸۹۴ او مستند است. دیدار با بابا جی روایت سنت است و نظریه‌ی یوگا با ستاره‌ی همدم را اخترشناسی نمی‌پذیرد؛ آن را به‌عنوان بخشی از جهان‌بینی او بخوانید.
منابع
- Wikipedia؛ Sri Yukteswar Giri.
- Wikipedia؛ Mahavatar Babaji.
- Wikipedia؛ Axial precession.
- Wikipedia؛ Kriya Yoga school.
- تصویر شاخص: گرافیک ساخته‌ی ذنیران؛ عکس با مجوز روشن و صریح از او پیدا نکردیم.
نام رهبانی پریا ناث کارار (۱۰ مه ۱۸۵۵ تا ۹ مارس ۱۹۳۶)، یوگی و منجم هندی و گورو یوگاناندا. طبق ویکی‌پدیا در سرامپور بنگال غربی به‌دنیا آمد، شاگرد لاهیری ماهاسایا بود و دو آشرام در سرامپور و پوری داشت.
طبق ویکی‌پدیا در ۱۸۸۴ لاهیری را دید، او گوروی او شد و کریا یوگا را به او آموخت. او سال‌های بعد را بیشتر کنار لاهیری در بنارس می‌گذراند.
کتابی که او در ۱۸۹۴ نوشت؛ نام اصلی آن Kaivalya Darsanam است. به‌گفته‌ی ویکی‌پدیا هدفش نشان‌دادن «وحدت ادیان» و نظریه‌ای درباره‌ی یوگاهاست. طبق روایت سنت، بابا جی در کومبھا ملای الله‌آباد از او خواست کتابی بنویسد که متون هندو و انجیل را مقایسه کند.
او گفت زمین دیگر در کالی یوگا نیست و به دواپارا یوگا رسیده، و خورشید گرد یک ستاره‌ی همدم در ۲۴ هزار سال می‌چرخد که پیش‌آیی اعتدالین را توضیح می‌دهد. تبیین رایج اخترشناسی، طبق ویکی‌پدیا، پیش‌آیی را اثر گرانش ماه و خورشید بر برآمدگی استوایی زمین می‌داند (حدود ۲۵ هزار و ۷۷۲ سال) و به ستاره‌ی همدم نیازی ندارد. نظریه‌ی او پذیرفته‌ی اخترشناسی نیست.
ویکی‌پدیا می‌نویسد «Binary Research Institute» روی این نظریه کار می‌کند و دیوید فراولی در چند کتاب درباره‌ی آن نوشته است. فراولی می‌گوید این نظریه سن راما و کریشنا را بهتر از روش‌های دیگر تخمین می‌زند. این ادعاها پژوهش اخترشناسی معتبر نیستند.
یوگاناندا در ۱۹۱۰ در هفده‌سالگی شاگرد او شد و ده سال نزد او آموخت. او در ۱۹۳۵ به دیدار او برگشت و، به‌گفته‌ی ویکی‌پدیا، یوکتشوار عنوان «پاراماهانسا» را به او داد. یوکتشوار ۹ مارس ۱۹۳۶ درگذشت.
