میکائو اوسویی کیست؟ بنیان‌گذار ریکی، سنگ یادبود و پنج اصل
فهرست مطالب
پاسخ کوتاه: میکائو اوسویی (Mikao Usui، ۱۸۶۵ تا ۱۹۲۶) را بنیان‌گذار ریکی می‌دانند؛ روش لمس‌درمانی و تمرین معنوی که در دهه‌ی ۱۹۲۰ در ژاپن شکل گرفت. روایت‌های معروف درباره‌ی زندگی او ــ مثل مدرک الهیات از شیکاگو ــ مدرک ندارند؛ اثربخشی بالینی ریکی نیز ثابت نشده است.
برای زمینه، ریکی چیست؟، درجه‌های ریکی و لمس درمانی را ببینید.
میکائو اوسویی کیست؟ زندگی و ارتباطات
پاسخ مستقیم: مردی ژاپنی از خانواده‌ای که خود را از نسل سامورایی می‌دانست و در ۱۹۲۲ انجمنی در توکیو ساخت.
طبق سنگ یادبودش او در ۱۵ اوت ۱۸۶۵ در روستای تانیای (امروز میاما) در استان گیفو به دنیا آمد. پدرش اوزائمون بود و مادرش از خانواده‌ی کاوای. یادبود نیاکانش را از طایفه‌ی چیبا و سامورایی‌های «هاتاموتو» می‌شمارد. برادرانش یکی پزشک و دیگری پلیس شد. با ساداکو سوزوکی ازدواج کرد و دو فرزند داشت: فوجی (۱۹۰۸ تا ۱۹۴۶) که در دانشگاه توکیو تدریس می‌کرد و توشیکو که ۱۹۳۵ در ۲۲سالگی درگذشت.
ویکی‌پدیا تأکید می‌کند هیچ مدرکی ثابت نمی‌کند او در دانشگاه شیکاگو درس خوانده یا مدرک الهیات گرفته؛ همین‌طور سفرهای ادعایی او به چین و غرب برای تحصیل تاریخ، پزشکی، بودیسم، مسیحیت، روان‌شناسی و دائوئیسم مدرک مستقل ندارد.
روش: کوراما، لمس دست و پنج اصل
پاسخ مستقیم: بر پایه‌ی روایت رایج، پس از ۲۱ روز دعا و روزه در کوه کوراما، روشی برای «ارتباط با نیروی حیات جهانی» ساخت.
ویکی‌پدیا می‌نویسد باور رایج این است که او در اوایل دهه‌ی ۱۹۲۰ دوره‌ی ۲۱ روزه‌ی دعا و روزه در کوه کوراما را گذراند و ریکی را همان‌جا ساخت. آوریل ۱۹۲۲ در هاراجوکوی توکیو «انجمن» را برپا کرد و درمان و آموزش داد. به نوشته‌ی همان متن، پس از زلزله‌ی بزرگ کانتو (سپتامبر ۱۹۲۳) هر صبح در شهر می‌گشت و آسیب‌دیدگان را درمان می‌کرد؛ ما این را از منبع مستقل تأیید نکرده‌ایم.
به شاگردانش «پنج اصل» داد. سنگ یادبود می‌گوید شعرهای امپراتور میجی هر بامداد خوانده شود و پنج اصل زمزمه شود: امروز خشمگین نشو، نگران نشو، سپاسگزار باش، با پشتکار کار کن، با دیگران مهربان باش. برخی منابع تعالیم او را شکلی از شوگن‌دو (سنت کوهستانی ژاپنی) می‌دانند؛ این نظر محل بحث است.
جاستین استاین، پژوهشگر دین، در پایان‌نامه‌ی دکتری ۲۰۱۷ دانشگاه تورنتو نوشته اوسویی نخستین شکل‌های ریکی را از مجموعه‌ای از عناصر ژاپنِ دهه‌ی ۱۹۲۰ ساخت؛ بعضی از آن‌ها سابقه‌ی محلی طولانی داشتند و بعضی تازه از آمریکای شمالی آمده بود.
آثار اصلی
پاسخ مستقیم: سنگ یادبود ۱۹۲۷ و پنج اصل مهم‌ترین متن‌های مرتبط با او هستند، نه کتابی که خودش نوشته باشد.
سنگ یادبودی که شاگردانش حدود یک سال پس از مرگش در معبد سایهوجی (توکیو) نصب کردند، مهم‌ترین سند بازمانده است. در منابعی که دیدیم کتاب یا مقاله‌ی تک‌نویس معتبری با نام خودش نیامده بود. تعالیم او را شاگردان، به‌ویژه چوجیرو هایاشی، ادامه دادند و از طریق هاوایو تاکاتا به غرب رسید. او ۹ مارس ۱۹۲۶ هنگام سفر به فوکویاما برای تدریس سکته کرد و درگذشت.
ارزیابی: ادعاها و روایت‌های ناهمخوان
پاسخ مستقیم: سنگ یادبود مستندترین منبع است؛ روایت غربی «دین‌شناس مسیحی» از آن پشتیبانی نمی‌شود.
ویکی‌پدیا نقل می‌کند هاوایو تاکاتا (شاگرد هایاشی) گویا برای جذاب‌کردن ریکی برای غربی‌ها مضمون‌های مسیحی به تاریخچه اضافه کرد؛ مثلاً اوسویی را رئیس یک مدرسه‌ی مسیحی نشان داد. این گزارش «مدعی‌شده» است و ما سند مستقل برای نیت او نداریم. یک سایت ریکی از قول شاگردان زنده‌ی او می‌گوید تا آخر عمر بودایی تاندایی بود؛ ما مدرک مستقل برای این نیافتیم. خانواده‌اش در معبد سایهوجی (توکیو) دفن شده‌اند.
شواهد: آیا ریکی کار می‌کند؟
پاسخ مستقیم: شواهد بالینی برای هیچ بیماری کافی نیست.
لی، پیتلر و ارنست (۲۰۰۸، International Journal of Clinical Practice) ۲۰۵ مطالعه را غربال و ۹ کارآزمایی تصادفی را بررسی کردند. تعداد کارآزمایی‌ها برای هر بیماری اندک و بدون تکرار مستقل بود و بیشترشان نمونه‌ی کوچک، طراحی ضعیف و گزارش ناقص داشتند. نتیجه: شواهد برای مؤثربودن ریکی در هیچ بیماری کافی نیست.
جویس و هربیسون (کاکرین ۲۰۱۵) تنها ۳ مطالعه‌ی کوچک (۲۵ نفر مضطرب، ۱۷ افسرده و ۲۰ نفر نامشخص) پیدا کردند؛ نه سود و نه زیان دیده شد و شواهد برای اضطراب و افسردگی ناکافی بود. ویکی‌پدیا ریکی را «شبه‌علم» توصیف می‌کند چون سازوکار «انرژی جهانی» شواهد تجربی ندارد.
| پرسش | پاسخ بر پایه‌ی منابع |
|---|---|
| آیا بنیان‌گذار ریکی است؟ | طبق سنگ یادبود و منابع ژاپنی، بله |
| آیا مدرک شیکاگو داشت؟ | مدرکی نیست |
| آیا بیش از ۲۰۰۰ شاگرد داشت؟ | ادعای یادبود؛ تأیید مستقل نشده |
| آیا اثر بالینی ثابت شده؟ | خیر |
| آیا جایگزین پزشک است؟ | خیر |
او را چطور بخوانیم؟
- او را «بنیان‌گذار یک روش معنوی ژاپنی» بخوانید، نه پزشک.
- پنج اصل را می‌توان تمرین اخلاقی روزانه دانست؛ برای درمان بیماری باید به پزشک رجوع کرد.
- برای تمرین‌های ساده‌ی آرام‌سازی و سپاسگزاری می‌توانید آستانه را امتحان کنید.
جمع‌بندی
اوسویی شخصیتی ژاپنی است که روش ریکی را در دهه‌ی ۱۹۲۰ ساخت. سنگ یادبود ۱۹۲۷ و پنج اصل از او به‌جا مانده‌اند، اما بخش بزرگی از زندگی‌نامه‌ی شناخته‌شده‌ی غربی او مدرک ندارد و ادعاهای درمانی ریکی نیز در پژوهش‌ها تأیید نشده است.
منابع
- Mikao Usui. Wikipedia.
- Translation of Usui Memorial. Emiko Arai و Richard Rivard.
- Stein JB. Hawayo Takata and the Circulatory Development of Reiki in the Twentieth Century North Pacific. دکترا، دانشگاه تورنتو، ۲۰۱۷.
- Lee MS, Pittler MH, Ernst E. Effects of reiki in clinical practice. Int J Clin Pract. 2008;62(6):947-954.
- Joyce J, Herbison GP. Reiki for depression and anxiety. Cochrane Database Syst Rev. 2015.
طبق سنگ یادبودش و ویکی‌پدیا، او (۱۵ اوت ۱۸۶۵ تا ۹ مارس ۱۹۲۶) در روستای تانیای استان گیفو متولد شد و بنیان‌گذار ریکی شناخته می‌شود. ۱۹۲۲ در توکیو انجمنی برای آموزش و درمان با این روش ایجاد کرد.
نه. ویکی‌پدیا می‌نویسد داستان‌های این‌چنینی هست، اما هیچ مدرکی نیست که او به دانشگاه شیکاگو رفته یا مدرکی گرفته باشد.
سنگ یادبود و منابع مربوط، آن‌ها را این‌طور خلاصه می‌کنند: امروز خشمگین نشو، نگران نشو، سپاسگزار باش، با پشتکار کار کن و با دیگران مهربان باش. ما ترجمه‌ی تحت‌اللفظی را از متن ژاپنی نخوانده‌ایم و به ترجمه‌های منتشرشده تکیه کرده‌ایم.
طبق نوشته‌ی سنگ یادبود، بیش از ۲۰۰۰ نفر. این عدد ادعای متن یادبود است و ما مدرک مستقل برای آن نیافتیم.
نه. مرور سیستماتیک لی، پیتلر و ارنست (۲۰۰۸) و مرور کاکرین جویس و هربیسون (۲۰۱۵) هر دو نتیجه گرفتند شواهد برای اثربخشی کافی نیست.
نه. این مقاله توصیه‌ی درمانی نیست و بیماری جدی را باید با پزشک پیگیری کرد.
