جان کولمن کیست؟ از مأمور سیا تا معلم ویپاسانا
فهرست مطالب
پاسخ کوتاه: جان کولمن (John Earl Coleman، ۲۶ مارس ۱۹۳۰ تا ۲۲ نوامبر ۲۰۱۲) آمریکایی‌ای بود که در دهه‌ی ۱۹۵۰ برای سیا در تایلند کار می‌کرد، بعد نزد سایاگی او با کین در رنگون ویپاسانا آموخت و یکی از شش غربی شد که او با کین در ۱۹۶۹ برای تدریس مجاز کرد. کتاب The Quiet Mind (ذهن آرام) روایت همین سفر است.
این مقاله معرفی تاریخی است، نه دوره‌ی آموزشی. برای شناخت شاخه‌های دیگر همین سنت، اس.ان. گوئنکا و روث دنیسون را هم ببینید.
جان کولمن کیست؟ زندگی و ارتباطات تاریخی
پاسخ مستقیم: کولمن پسر یک شهر معدنی در پنسیلوانیا بود که از ارتش و سیا به جست‌وجوی معنوی در آسیا رسید و آخر عمر را در انگلستان به تدریس مراقبه گذراند.
کودکی، ارتش و سیا
او در ۲۶ مارس ۱۹۳۰ در ترسکو (Tresckow)، شهرکی معدنی در پنسیلوانیا، به دنیا آمد. زندگی‌نامه‌ی ناشرش، Pariyatti، می‌گوید ابتدا مکانیک و بعد عکاس بود، پس از جنگ جهانی دوم به ارتش آمریکا پیوست و در ژاپن مأمور عکاسی از متهمان جنایات جنگی شد. ویکی‌پدیای انگلیسی از خدمت او در جنگ کره نام می‌برد. پس از دانشگاه، سیا او را استخدام کرد و به تایلند فرستاد؛ پوشش رسمی‌اش کار به‌عنوان «متخصص جرم‌شناسی» در شرکت Southeast Asia Supply Corporation بود و به گفته‌ی Pariyatti در آموزش پلیس مرزی نقش داشت.
لو رفتن پوشش و سفر معنوی
طبق روایت ناشر، وقتی پوشش او لو رفت از کار کنار کشید و سفری را در تایلند، هند، نپال، برمه و ژاپن آغاز کرد. در کتابش از گفت‌وگو با جیدو کریشنامورتی (در هواپیما)، دیدار با دی.تی. سوزوکی و دیدگاهش درباره‌ی ماهاریشی ماهش یوگی می‌نویسد. سال‌های دقیق این دوره در منابع یکسان نیست؛ برای همین تاریخ‌های این بخش را تقریبی بخوانید.
رنگون و او با کین
کولمن پس از چند تلاش ناموفق برای یافتن معلم ویپاسانا در تایلند، به مرکز بین‌المللی مدیتیشن (IMC) سایاگی او با کین در رنگون رفت. نخستین دوره‌ی ده‌روزه را خودش شکست می‌داند: «اشتیاقم به یادگرفتن کار دستم داد؛ بیشتر وقتم صرف تحلیل، گمانه‌زنی و یادداشت‌برداری شد.» چند سال بعد برگشت، این بار دفترچه و ضبط‌صوت را کنار گذاشت و تجربه‌ای را توصیف می‌کند که آن را «فراموش‌نشدنی و پاک‌نشدنی» می‌نامد.
انگلستان، تدریس و پایان عمر
کولمن به زندگی خانوادگی در انگلستان (میدنهد و بعد کوکهام) برگشت. در نامه‌ی ۲۳ آوریل ۱۹۶۹، او با کین نام او را در کنار پنج غربی دیگر برای آموزش ویپاسانا آورد. در اوایل دهه‌ی ۱۹۷۰ جوانانی که در هند نزد گوئنکا دوره دیده بودند به در خانه‌اش می‌آمدند؛ گوئنکا در آن سال‌ها نمی‌توانست به غرب سفر کند و آن‌ها را به معلمان مجاز غربی ارجاع می‌داد. کولمن پس از یک دوره‌ی بازآموزی نزد گوئنکا در دالهوزی هند در میانه‌ی دهه‌ی ۱۹۷۰، با تشویق او به‌طور جدی دوره برگزار کرد. مدتی رئیس IMC بریتانیا بود، در دهه‌ی ۱۹۸۰ کناره گرفت و مستقل در کشورهای مختلف، به‌ویژه ایتالیا، تدریس کرد. در ۲۰۰۹ بازنشسته شد و در ۲۲ نوامبر ۲۰۱۲ پس از چند سال بیماری سرطان پروستات در کوکهام انگلستان درگذشت.
روش: دوره‌ی ده‌روزه به سبک او با کین
پاسخ مستقیم: کولمن همان قالب دوره‌ی ده‌روزه‌ی او با کین را آموزش می‌داد: تمرکز بر تنفس (آناپانا) و بعد مشاهده‌ی حس‌های بدن (ویپاسانا) برای دیدن ناپایداری.
او با کین این قالب را برای افراد خانه‌دار و شاغل طراحی کرده بود. خودش ویپاسانا را از سایا تتجی، شاگرد غیرروحانی لدی سایادو، آموخته بود. کولمن همین زنجیره را ادامه داد، اما در لحن و حال‌وهوا با سازمان‌های رسمی‌تر فرق داشت: شاگردانش او را شوخ‌طبع، ساده و دور از نقش «گورو» توصیف می‌کنند؛ خودش ترجیح می‌داد یک «دوست خوب» با نکته‌های عملی ساده باشد. در ایتالیا به چند شاگرد قدیمی اجازه داد از طرف او دوره برگزار کنند.
جزئیات سخت‌گیرانه‌ای که امروز در دوره‌های گوئنکا هست (قواعد سکوت، برنامه‌ی ثابت روزانه، اهدای داوطلبانه) در دوره‌های مستقل همه‌ی این معلمان یکسان اجرا نمی‌شد. هر کس دنبال دوره است باید قواعد همان مرکز را از خودش بپرسد.
هشدار: دوره‌های فشرده‌ی سکوت برای همه مناسب نیست. اگر سابقه‌ی تروما، افسردگی شدید، روان‌پریشی یا حمله‌ی پانیک دارید، پیش از شرکت با پزشک یا روان‌درمانگر مشورت کنید. مراقبه جایگزین درمان نیست و در بحران با ۱۱۵ تماس بگیرید.
توصیفات و ادعاها
پاسخ مستقیم: مهم‌ترین ادعاها از خود کولمن و از نامه‌های او با کین است؛ این‌ها روایت تجربه و باور دینی‌اند، نه یافته‌ی آزمایشگاهی.
- بینش در دوره‌ی دوم: کولمن از گرما، «رقص الکترون‌ها» در بدن و لحظه‌ای از «آرامشی وصف‌ناپذیر» می‌گوید. این توصیف شخصی است.
- «انتقال از دور»: طبق نامه‌هایی که کولمن در ویرایش ۲۰۰۰ کتاب آورده و منابع بعدی بازگو کرده‌اند، او با کین از او خواست در ساعت‌های معینی مراقبه کند تا با «امواج» مراقبه‌ی رنگون هم‌سو شود. این باور او با کین است و هیچ آزمایش مستقلی آن را نسنجیده است.
- هشدار درباره‌ی آمیختن سنت‌ها: به نقل از کولمن، وقتی در یک صومعه‌ی مسیحی دوره برگزار کرد، او با کین از «تعارض نیروها» نگران شد. این دیدگاه شخصی معلم است.
آثار و میراث
پاسخ مستقیم: اثر اصلی او کتاب The Quiet Mind است؛ میراثش بیشتر در دوره‌هایی است که سه دهه در اروپا برگزار کرد.
| اثر یا نشانه | توضیح |
|---|---|
| The Quiet Mind | چاپ نخست حدود ۱۹۷۰–۱۹۷۱؛ ویرایش تازه با پی‌نوشت، Pariyatti، نوامبر ۲۰۰۰، ۲۰۳ صفحه، ISBN 978-1-928706-06-9 |
| La Mente Tranquilla | نسخه‌ی ایتالیایی کتاب |
| Un indovino mi disse | تیتسیانو ترتسانی در این کتاب از دوره‌ی ده‌روزه‌اش با کولمن در ۱۹۹۳ می‌نویسد |
| Teach Us to Sit Still | تیم پارکس از دوره‌ای با کولمن می‌نویسد |
برای مقایسه با دیگر معلمان سنت برمه‌ای، مقاله‌های ماهاسی سایادو و مدیتیشن متا هم مفیدند.
ارزیابی
پاسخ مستقیم: کار برای سیا، اجازه‌ی ۱۹۶۹، کتاب و تدریس سه‌دهه‌ای او مستند است؛ ادعاهای فراطبیعی درباره‌ی انتقال نیروی مراقبه اثبات علمی ندارد.
آنچه مستند است
تاریخ تولد و مرگ، نام او در نامه‌ی ۲۳ آوریل ۱۹۶۹، کتاب منتشرشده، ارتباط با IMC بریتانیا و دوره‌های ایتالیا در منابع عمومی و ناشر ثبت شده است.
آنچه محل بحث است
جزئیات کار اطلاعاتی و سال‌های دقیق سفرها؛ ناسازگاری روایت‌ها (مثلاً ژاپن یا کره) نشان می‌دهد بخشی از زندگی‌نامه به خود او برمی‌گردد. نسبت سبک مستقل او با قالب رسمی‌تر سازمان‌های بعدی هم محل بحث است.
آنچه تأییدپذیر نیست
«امواج» مراقبه از راه دور و تجربه‌های درونی او با آزمایش کنترل‌شده سنجیده نشده‌اند. پژوهش‌های امروز درباره‌ی مراقبه بیشتر اثرهای متوسط بر استرس و توجه را بررسی می‌کنند، نه این ادعاها را.
کولمن میان شاگردان غربی او با کین
پاسخ مستقیم: او یکی از شش نام نامه‌ی ۱۹۶۹ است و تنها کسی که از بریتانیا آمد؛ در کنار گوئنکا، که جداگانه مجاز شد، شاخه‌ای کوچک‌تر و مستقل ساخت.
نامه‌ی ۱۹۶۹ این افراد را نام می‌برد: لئون رایت (واشینگتن)، رابرت هوور (کالیفرنیا)، روث دنیسون (کالیفرنیا، فقط برای زنان)، فورلا لندی (کانادا، فقط برای زنان)، جان کولمن (میدنهد) و یان فان آمرسفورت (لاهه). گوئنکا در ژوئن همان سال جداگانه مجاز شد. هر کدام مسیر خود را رفتند؛ شبکه‌ی گوئنکا بزرگ‌ترین شد و مراکز IMC زیر نظر مادر سایاماگی شاخه‌ی دیگری ساختند. کولمن مدتی با IMC بریتانیا بود و بعد مستقل ماند.
برای خواننده‌ی ایرانی، این تاریخچه نشان می‌دهد «ویپاسانا» یک برند واحد نیست. پیش از انتخاب دوره، بپرسید معلم از کدام شاخه است، چه آموزشی دیده و قواعد ایمنی چیست.
جمع‌بندی
جان ارل کولمن از جهان اطلاعات و جنگ سرد به یکی از نخستین معلمان غربی ویپاسانا رسید. زندگی‌اش، اجازه‌ی رسمی او با کین و کتاب ذهن آرام مستندند و برای تاریخ ورود مراقبه‌ی برمه‌ای به اروپا مهم‌اند. تجربه‌های درونی و ادعاهای انتقال از دور را باید باور دینی دانست، نه واقعیت آزموده. اگر به تجربه‌ی ذهن و آگاهی فراتر از روزمره علاقه دارید، دوره‌ی آستانه در ذنیران هم مسیری آرام برای شروع است.
منابع
- ویکی‌پدیای انگلیسی؛ John Earl Coleman.
- Pariyatti؛ Author – Coleman, John و The Quiet Mind.
- Insight Myanmar؛ John Coleman, Vipassana teacher.
- ویکی‌پدیا؛ نامه‌ی اجازه در مدخل Sayagyi U Ba Khin.
- Coleman, John. The Quiet Mind. Pariyatti Publishing, 2000.
جان ارل کولمن (۱۹۳۰–۲۰۱۲) آمریکایی‌ای بود که پس از کار برای سیا در تایلند، نزد سایاگی او با کین در رنگون ویپاسانا آموخت و از دهه‌ی ۱۹۷۰ تا ۲۰۰۹ در اروپا، به‌ویژه بریتانیا و ایتالیا، دوره‌های ده‌روزه برگزار کرد.
بله، طبق روایت خودش در کتاب The Quiet Mind و زندگی‌نامه‌ی ناشرش (Pariyatti)، او برای سیا در تایلند کار می‌کرد و پوشش رسمی‌اش کار در شرکت Southeast Asia Supply بود. جزئیات سال‌ها در منابع کمی فرق دارد.
The Quiet Mind (چاپ نخست حدود ۱۹۷۰–۱۹۷۱، ویرایش تازه‌ی Pariyatti در ۲۰۰۰) سفرنامه‌ی معنوی کولمن است: دیدار با کریشنامورتی، دی.تی. سوزوکی و دیدگاهش درباره‌ی ماهاریشی، تا رسیدن به دوره‌های ویپاسانای او با کین.
نام «Mr. John Earl Coleman, Maidenhead» در نامه‌ی ۲۳ آوریل ۱۹۶۹ سایاگی او با کین آمده است؛ همان نامه‌ای که روث دنیسون، رابرت هوور، لئون رایت، فورلا لندی و یان فان آمرسفورت را هم مجاز کرد.
هر دو ریشه در او با کین و دوره‌ی ده‌روزه دارند و گوئنکا خودش او را به تدریس تشویق کرد؛ اما کولمن مستقل تدریس می‌کرد و سبکش غیررسمی‌تر بود. سازمان‌ها و قواعد دوره‌ها یکی نیستند.
