کتاب میان زندگی‌ها اثر تاملینسون و کوماراسینگام؛ تجربه نزدیک به مرگ و رگرسیون

کتاب میان زندگی‌ها (Between Lives) نوشتهٔ اندی تاملینسون و رینا کوماراسینگام، دو درمانگر رگرسیون، می‌پرسد آیا آگاهی فقط محصول مغز است یا می‌تواند جدا از آن وجود داشته باشد. نویسندگان گزارش‌های تجربهٔ نزدیک به مرگ را با خاطراتی که مراجعان در هیپنوتیزم رگرسیونی از «میان زندگی‌ها» تعریف می‌کنند مقایسه می‌کنند و در نیمهٔ دوم کتاب تمرین‌هایی برای مدیریت انرژی، ساختن مرز و رشد آگاهی می‌دهند.

کتاب در مه ۲۰۲۵ منتشر شد و ۲۲۴ صفحه دارد. آنچه در ادامه می‌آید بر پایهٔ معرفی رسمی ناشر، فهرست مطالب، بخشی از فصل اول و پیشگفتار کتاب است. ادعاهای کتاب دربارهٔ زندگی‌های گذشته، حالت میان دو زندگی و تجربهٔ نزدیک به مرگ، گزارش و برداشت خود نویسندگان است، نه یافته‌ای قطعی.

کتاب میان زندگی‌ها دربارهٔ چیست؟

کتاب دو کار را با هم انجام می‌دهد: اول شواهدی را که به نظر نویسندگان نشان می‌دهد آگاهی مستقل از مغز است کنار هم می‌گذارد، و بعد راه‌هایی عملی برای «بالا بردن آگاهی» در زندگی روزمره پیشنهاد می‌کند.

به گفتهٔ ناشر، تاملینسون و کوماراسینگام از پژوهش‌های مربوط به سندرم ساوان، رؤیای شفاف، تله‌پاتی در خواب، مدیومیته و تجربهٔ خارج از بدن کمک می‌گیرند. سپس مطالعات موردی تجربهٔ نزدیک به مرگ، از جمله تجربهٔ خود رینا، را با خاطرات میان‌زندگی‌ها مقایسه می‌کنند و از شباهت‌های این دو دسته روایت حرف می‌زنند. نقطهٔ شروع بحث این جمله است که علوم اعصاب دربارهٔ مغز چیزهای زیادی کشف کرده، اما رابطهٔ دقیق مغز و آگاهی را هنوز روشن نکرده است.

عنوان اصلی	Between Lives: Past-Life Regression, Near-Death Experiences, and the Evolution of Consciousness
نویسندگان	اندی تاملینسون (Andy Tomlinson) و رینا کوماراسینگام (Reena Kumarasingham)
ناشر	Destiny Books، از مجموعهٔ Inner Traditions
تاریخ انتشار	۱۳ مه ۲۰۲۵ (۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۴)
تعداد صفحه	۲۲۴ صفحه، با ۲ تصویر سیاه‌وسفید
شابک	9798888501443
موضوع	مطالعات آگاهی، رگرسیون زندگی گذشته، تجربهٔ نزدیک به مرگ و رشد معنوی

نویسندگان کتاب چه کسانی هستند؟

اندی تاملینسون روان‌درمانگر و بنیان‌گذار آکادمی رگرسیون زندگی گذشته (Past Life Regression Academy) است. او از اعضای مؤسس انجمن درمان رگرسیون معنوی (Spiritual Regression Therapy Association) و انجمن زمینی رگرسیون‌درمانی (Earth Association of Regression Therapy) هم هست. تاملینسون پیش‌تر کتاب Exploring the Eternal Soul را دربارهٔ تجربهٔ ۱۵ نفر در رگرسیون میان‌زندگی‌ها نوشته بود.

رینا کوماراسینگام از ۲۰۱۴ در همان آکادمی درمانگر رگرسیون، درمانگر میان‌زندگی‌ها، مربی و ناظر است و ریتریت‌های «پیشگامان آگاهی تازه» را راه انداخته است. سایت تاملینسون او را روان‌شناس و نویسندهٔ چهار کتاب دربارهٔ زندگی‌های گذشته معرفی می‌کند. تجربهٔ نزدیک به مرگ خود رینا، یکی از محورهای کتاب است.

فرق این کتاب با «زندگی میان زندگی‌ها»ی مایکل نیوتن

خیلی‌ها با شنیدن نام این کتاب یاد کتاب Life Between Lives مایکل نیوتن می‌افتند. این دو کتاب یکی نیستند. کتاب نیوتن، مثل کتاب سفر روح، روایت‌های مراجعان او از حالت میان دو زندگی را جمع می‌کند. کتاب تاملینسون و کوماراسینگام در ۲۰۲۵ منتشر شده و همین موضوع را کنار پژوهش‌های آگاهی و تجربه‌های نزدیک به مرگ می‌گذارد و نیمی از کتاب را به تمرین‌های عملی می‌دهد.

روش «رگرسیون معنوی میان‌زندگی‌ها» که در کتاب از آن حرف زده می‌شود، شکلی از هیپنوتیزم رگرسیونی است که در آن مراجع پس از مرور یک زندگی گذشته، دربارهٔ حالت پس از مرگ و پیش از تولد بعدی گزارش می‌دهد. برای آشنایی پایه با این مفهوم‌ها، مقالهٔ زندگی‌های گذشته، تناسخ و رگرشن را هم ببینید.

فهرست و ساختار کتاب

کتاب یک پیشگفتار، دو بخش اصلی با ۱۱ فصل و سه پیوست دارد. ترتیب فصل‌ها نشان می‌دهد که نویسندگان اول به سراغ پرسش نظری می‌روند و بعد به تمرین می‌رسند.

• پیشگفتار: تجربهٔ نزدیک به مرگ رینا
• بخش اول، آگاهی چیست و آیا بعد از مرگ جسم ادامه دارد؟ فصل ۱ آگاهی، فصل ۲ تجربه‌های نزدیک به مرگ، فصل ۳ زندگی‌های گذشته، فصل ۴ رگرسیون معنوی میان‌زندگی‌ها، فصل ۵ مقایسهٔ تجربه‌های نزدیک به مرگ و رگرسیون‌های میان‌زندگی‌ها
• بخش دوم، چگونه آگاهی تازه‌ای برای زمینی تازه بسازیم: فصل ۶ حرکت به سوی جهانی در حال بیداری، فصل ۷ مدیریت انرژی، فصل ۸ مرزها برای آگاهی تازه، فصل ۹ گوش دادن به آگاهی روح، فصل ۱۰ عمیق‌تر کردن پیوند با آگاهی روح، فصل ۱۱ ساختن زمینی تازه از راه آگاهی روح
• پیوست‌ها: پژوهش دربارهٔ رگرسیون‌درمانی معنوی میان‌زندگی‌ها، پژوهش دربارهٔ رگرسیون زندگی گذشته، و معرفی کارگاه‌ها و انجمن‌های درمانی؛ به‌علاوهٔ واژه‌نامه، یادداشت‌ها و نمایه

پیشگفتار: تجربهٔ نزدیک به مرگ رینا

کتاب با روایت خود رینا شروع می‌شود. او می‌نویسد در تجربهٔ نزدیک به مرگش حس کرد شبکه یا قفسی که دور آگاهی‌اش بود از بین رفت و آگاهی‌اش بدون هیچ محدودیتی گسترش پیدا کرد؛ آزادیِ «فقط خود بودن» که هرگز فراموشش نکرد و او را به روحش نزدیک‌تر کرد. به گفتهٔ او، سال‌ها بعد فهمید چه کسانی و چه چیزهایی محدودش می‌کردند و جلویشان ایستاد و از بسیاری از باورهایی که فرهنگ و ایدئولوژی در او کاشته بودند فاصله گرفت.

نویسندگان می‌گویند زندگی رینا بعد از این تجربه به‌شدت تغییر کرد و او با نیت و آگاهانه‌تر زندگی کرد. پرسش اصلی کتاب از همین‌جا شکل می‌گیرد: آیا آگاهی پس از مرگ باقی می‌ماند، یا تجربهٔ رینا رخدادی یک‌باره بود؟ آن‌ها همچنین می‌نویسند برای مقایسهٔ تجربهٔ آگاهانه پس از مرگ، پژوهش تازه‌ای انجام داده‌اند و صدها روایت تجربهٔ نزدیک به مرگ و رگرسیون میان‌زندگی‌ها را با هم سنجیده‌اند.

پرسش دوم کتاب عملی‌تر است: آیا برای رشد آگاهی حتماً باید چیزی به شدت مرگ یا تجربهٔ نزدیک به مرگ را از سر گذراند؟ پاسخ نویسندگان «نه» است. به نظر آن‌ها می‌شود همین حالا، با تعهد واقعی، زندگی آگاهانه‌تری ساخت و بخش دوم کتاب برای همین نوشته شده است.

بخش اول: آگاهی چیست و آیا بعد از مرگ ادامه دارد؟

بخش اول استدلال نظری کتاب است. نویسندگان می‌خواهند نشان دهند دیدگاه مادی‌گرا، که آگاهی را فقط حاصل کار سلول‌های عصبی می‌داند، از توضیح تجربه‌هایی مثل تجربهٔ رینا ناتوان است.

فصل ۱: آگاهی، از ماکس پلانک تا سندرم ساوان

فصل اول با نقل‌قولی از ماکس پلانک، فیزیک‌دان آلمانی، شروع می‌شود که آگاهی را بنیادین و ماده را برآمده از آگاهی می‌داند. نویسندگان بعد دیدگاه فرانسیس کریک، از کاشفان ساختار DNA، و ماروین مینسکی، دانشمند هوش مصنوعی، را مرور می‌کنند که ذهن را کاملاً محصول رفتار سلول‌های عصبی یا شبیه یک ماشین می‌دانستند. پیشنهاد کتاب این است که شاید مغز فقط ظرفی باشد که آگاهی را دریافت و منتقل می‌کند.

نویسندگان صادقانه می‌نویسند که هنوز در فیزیک کوانتوم یا علوم اعصاب هیچ اثبات علمی قطعی برای باقی ماندن آگاهی پس از مرگ دائمی بدن وجود ندارد. به نظر آن‌ها، پژوهش‌های فراروان‌شناسی دربارهٔ تله‌پاتی، مدیومیته، تجربهٔ خارج از بدن و هشیاری پیش از مرگ (terminal lucidity) شواهد قانع‌کننده‌ای فراهم کرده‌اند.

اولین نمونه‌ها نبوغ و سندرم ساوان است. کتاب از موتزارت می‌گوید که در سه سالگی آکورد می‌زد و در چهار سالگی قطعه‌های کوتاه می‌نواخت، و می‌پرسد شاید این توانایی را از زندگی قبلی آورده باشد. بعد از کیم پیک، الهام‌بخش شخصیت فیلم «مرد بارانی»، و استیون ویلتشر، هنرمند اوتیسمی که منظرهٔ شهر را از حافظه با جزئیات دقیق نقاشی می‌کند، یاد می‌کند. نویسندگان خودشان قبول دارند که این توانایی‌ها را می‌شود با «مغز متفاوت» توضیح داد، اما از خواننده می‌خواهند ذهنش را باز نگه دارد.

رؤیای شفاف و ارتباط دوطرفه با خواب‌بیننده

نمونهٔ بعدی رؤیای شفاف است؛ خوابی که در آن فرد می‌داند خواب می‌بیند. کتاب پژوهش کارن کانکلی و تیم‌هایی در آمریکا، هلند، آلمان و فرانسه را نقل می‌کند که به گفتهٔ نویسندگان روی ۳۶ نفر انجام شد و خواب‌بیننده‌ها توانستند در خواب به پرسش‌ها با حرکت چشم و انقباض عضلات صورت پاسخ دهند. کتاب نقد اصلی این پژوهش را هم می‌آورد: شاید بعضی شرکت‌کننده‌ها برای پاسخ دادن کمی بیدار شده باشند. در ادامه به پژوهش اورسولا فوس در ۲۰۰۹ اشاره می‌شود که رؤیای شفاف را حالتی از آگاهی با تفاوت‌های قابل‌اندازه‌گیری نسبت به بیداری و خواب REM نشان داد.

آزمایش‌های تله‌پاتی در خواب میمونیدز

کتاب سپس به آزمایشگاه رؤیای مرکز پزشکی میمونیدز در نیویورک می‌رسد که مونتگیو اولمن، روان‌پزشک و فراروان‌شناس، در ۱۹۶۲ راه انداخت. در این آزمایش‌ها یک «فرستنده» در اتاق کناری سعی می‌کرد تصویری را به ذهن فرد خوابیده بفرستد و فرد بعد از بیدار شدن خوابش را تعریف می‌کرد. به نوشتهٔ کتاب، تحلیل بیش از ۴۵۰ آزمایش، میزان موفقیت ۶۳ درصد را نشان داد، در حالی که انتظار شانسی ۵۰ درصد بود. این نتایج همیشه محل بحث بوده‌اند و منتقدان روی تکرارپذیری آن‌ها تردید دارند؛ کتاب این آزمایش‌ها را شاهدی بر وجود آگاهی بیرون از بدن می‌داند.

فصل‌های ۲ تا ۵: تجربهٔ نزدیک به مرگ و رگرسیون میان‌زندگی‌ها

ناشر از این فصل‌ها فقط عنوان و خلاصهٔ کلی را منتشر کرده است. بر این پایه، فصل دوم به تجربه‌های نزدیک به مرگ، فصل سوم به زندگی‌های گذشته و فصل چهارم به رگرسیون معنوی میان‌زندگی‌ها می‌پردازد. فصل پنجم نقطهٔ اوج بخش اول است: مقایسهٔ روایت‌های تجربهٔ نزدیک به مرگ با گزارش‌هایی که از جلسه‌های هیپنوتیزم رگرسیونی به دست آمده است. به گفتهٔ ناشر، نویسندگان در این مقایسه شباهت‌هایی پیدا می‌کنند و آن را نشانهٔ واقعی بودن این تجربه‌ها می‌دانند. پیوست‌های اول و دوم هم به پژوهش‌های رگرسیون میان‌زندگی‌ها و رگرسیون زندگی گذشته اختصاص دارد.

بخش دوم: آگاهی تازه برای زمینی تازه

نیمهٔ دوم کتاب از بحث نظری به زندگی روزمره می‌آید. نویسندگان باور دارند جهان در حال گذر به سطح تازه‌ای از آگاهی است و هر کس می‌تواند با تمرین در این گذر شریک شود. طبق معرفی ناشر، تمرین‌های کتاب برای این هدف‌ها طراحی شده‌اند:

• پاک کردن الگوهای هیجانی راکد و رها شدن از زخم‌های گذشته
• تقویت رابطه‌ها
• مدیریت بهتر انرژی‌ها و کنار آمدن با انرژی‌های آشفته
• ساختن مرزهای مؤثر
• گوش دادن به آگاهی روح و عمیق‌تر کردن پیوند با آن
• عبور از محدودیت‌هایی که خودمان برای خودمان ساخته‌ایم

سایت تاملینسون هدف این تمرین‌ها را رسیدن به آرامش درونی، ارتباط با طبیعت و عشقی پرشور به زندگی معرفی می‌کند. پیوست سوم کتاب هم کارگاه‌ها و انجمن‌های درمانی مرتبط با این رویکرد را معرفی می‌کند.

نقد کتاب و نکته‌هایی که هنگام خواندن مهم است

کتاب از نگاه طرفداران رگرسیون معنوی نوشته شده و این را باید در نظر داشت. سه نکته به خواندن منصفانه‌تر آن کمک می‌کند:

• شواهد علمی هنوز قطعی نیست. خود نویسندگان می‌گویند اثبات قطعی برای بقای آگاهی پس از مرگ وجود ندارد. پژوهش‌هایی مثل مطالعهٔ پیم فان لومل روی بازماندگان ایست قلبی که در مجلهٔ لنست (۲۰۰۱) منتشر شد، تجربهٔ نزدیک به مرگ را جدی بررسی کرده‌اند، اما تفسیر این تجربه‌ها هنوز میان دانشمندان محل اختلاف است.
• حافظه در هیپنوتیزم ساختنی است. پژوهشگرانی مثل نیکلاس اسپانوس نشان داده‌اند که روایت‌های زندگی گذشته در هیپنوتیزم تحت تأثیر انتظارات مراجع و پرسش‌های درمانگر شکل می‌گیرد. دربارهٔ خطر خاطرهٔ کاذب در مقالهٔ پسرفت سنی در هیپنوتیزم بیشتر بخوانید.
• شباهت روایت‌ها تفسیرهای مختلفی دارد. اینکه گزارش‌های تجربهٔ نزدیک به مرگ و رگرسیون میان‌زندگی‌ها شبیه هم باشند، از نگاه نویسندگان نشانهٔ واقعیت آن‌هاست؛ اما می‌تواند از فرهنگ مشترک، کتاب‌ها و انتظاراتی هم بیاید که افراد پیش از جلسه با خود دارند.

هیپنوتیزم رگرسیونی جایگزین درمان پزشکی یا درمان سلامت روان نیست. اگر با افسردگی، اضطراب شدید، تروما یا سوگ دشوار دست‌وپنجه نرم می‌کنید، اول با روان‌پزشک یا روان‌درمانگر دارای مجوز مشورت کنید. برای آشنایی با شکل علمی‌تر این روش، هیپنوتیزم درمانی و انواع هیپنوتیزم را ببینید.

کتاب میان زندگی‌ها برای چه کسی مناسب است؟

این کتاب برای کسانی مناسب است که به پرسش‌های آگاهی، زندگی پس از مرگ و تجربهٔ نزدیک به مرگ علاقه دارند و می‌خواهند هم استدلال‌های طرفداران رگرسیون را بشناسند و هم تمرین‌هایی برای زندگی روزمره داشته باشند. اگر پیش‌تر کتاب‌های مایکل نیوتن یا مطالبی دربارهٔ آکاشیک رکوردز و سامسارا و چرخهٔ تولد دوباره خوانده‌اید، این کتاب نگاه تازه‌تری از همان سنت را با تکیه بر پژوهش‌های آگاهی پیش رویتان می‌گذارد.

واکنش‌ها به کتاب بیشتر از درون همین حوزه آمده است. پیم فان لومل، پزشک و نویسندهٔ کتاب Consciousness Beyond Life، نوشته است که با رویکرد و نتیجه‌گیری‌های نویسندگان موافق است. دیوید لوریمر، مدیر برنامهٔ «شبکهٔ علمی و پزشکی»، آن را مروری عالی بر پژوهش‌های کلیدی مطالعات آگاهی خوانده و لیندا بکمن، روان‌شناس و درمانگر رگرسیون، آن را راهنمای خودیاری معنوی و جامعی دانسته است. دایانا کوپر هم داستان‌ها و نمونه‌های زندگی گذشته و میان‌زندگی‌ها را نقطهٔ قوت کتاب می‌داند. خواننده‌ای که دنبال نگاه شکاکانه است، باید این کتاب را کنار منابع منتقد بخواند.

منابع

• صفحهٔ رسمی کتاب در سایت ناشر: Inner Traditions، Between Lives (معرفی، فهرست مطالب، بخشی از فصل اول، معرفی نویسندگان و نظر منتقدان)
• صفحهٔ کتاب در Simon & Schuster
• معرفی کتاب در سایت اندی تاملینسون

سؤالات متداول دربارهٔ کتاب میان زندگی‌ها