یوگا برای گردندرد یعنی چند حرکت ملایم کششی و تقویتی برای گردن، شانه و بالای کمر که گرفتگی ناشی از نشستن پشت میز را کم میکند. پژوهشهای کوچک روی درد مزمن گردن نتیجهی امیدوارکنندهای نشان دادهاند، اما کیفیتشان محدود است؛ پس یوگا مکمل مراقبت پزشکی است و جایگزین آن نیست.
در این مطلب هفت حرکت ساده را با زمان و تکرار میخوانید، برنامهی دهدقیقهای میان کار را میبینید و میفهمید پژوهشها دقیقاً چه گفتهاند و کجا باید یوگا را کنار بگذارید. اگر از قبل با یوگا آشنا نیستید، یوگا چیست نقطهی خوبی برای شروع است.
یوگا چقدر برای گردندرد پشتوانهی علمی دارد؟
پشتوانهی علمی هست اما محدود است: چند کارآزمایی کوچک روی گردندرد مزمن غیراختصاصی نتیجهی مثبت دادهاند و مرورهای منظم میگویند کیفیت آنها پایین است و نمیشود نتیجهی قاطع گرفت.
در یک کارآزمایی تصادفی آلمانی (۲۰۱۳)، ۵۱ بزرگسال با گردندرد مزمن نُه هفته یوگای آینگار یا برنامهی تمرین خانگی را انجام دادند. گروه یوگا شدت درد کمتری گزارش کرد؛ اختلاف میانگین ۱۳٫۹ میلیمتر روی مقیاس ۱۰۰ میلیمتری درد بود (فاصلهی اطمینان ۹۵٪ از ۱٫۴ تا ۲۶٫۴ میلیمتر کاهش؛ یعنی از نظر آماری معنادار ولی با عدمقطعیت زیاد). ناتوانی ناشی از گردندرد و کیفیت زندگی ذهنی هم بهتر شد. جزئیات در چکیدهی پابمد آمده است. پیگیری ۱۲ ماههی همان پژوهش (با دادهی تجمیعشدهی هر دو گروه) نشان داد شدت درد از میانگین ۴۸٫۸ به ۳۲٫۳ رسیده و عامل مؤثر، ادامهدادن منظم تمرین بوده است؛ متن چکیده در Pain Medicine هست.
پژوهش دیگری در همان مرکز (۲۰۱۲) روی ۷۷ بیمار هم نتیجهی مشابه گزارش کرد. با این حال یک مرور منظم با سه کارآزمایی، همه را در معرض سوگیری بالا ارزیابی کرد چون شرکتکنندگان نمیتوانستند از نوع تمرین بیخبر باشند و معیارها ذهنی بودند؛ مرور کامل را در PMC بخوانید. عوارض ناخواستهی گزارششده کوچک بودند، مثل بدتر شدن موقت درد یا درد عضلانی بعد از تمرین. نتیجهی عملی: یوگای ملایم برای بیشتر افراد با گردندرد غیراختصاصی گزینهی معقولی است، به شرط آرامبودن و قطع تمرین در صورت درد تیز. برای تصویر کلی فواید یوگا نگاه کنید به فواید یوگا برای بدن و ذهن.
پیش از شروع چه چیزهایی را باید بدانید؟
گردندرد بیشتر بار غیراختصاصی است، یعنی از گرفتگی عضله و وضعیت بدن میآید؛ ولی گاهی نشانهی مشکل جدیتری است و باید قبل از یوگا بررسی شود.

صفحهی گردندرد در سایت NHS هم نشانههایی را فهرست کرده که نیاز به مراجعه دارد. اگر دیسک گردن، آسیب قبلی یا بیماری مفصلی دارید، پیش از برنامه با پزشک یا فیزیوتراپیست صحبت کنید. مطلب یوگا تراپی هم نشان میدهد برنامهی فردی چگونه تنظیم میشود.
هفت حرکت ملایم یوگا برای گردن و شانه کداماند؟
هفت حرکت زیر را آهسته انجام دهید و با نفس هماهنگ کنید؛ هیچوقت وارد درد تیز نشوید، فقط تا حس کشش ملایم بروید.

۱. جمعکردن چانه (چینتاک)
روی صندلی یا مت بنشینید و چانه را بدون پایین آوردن سر به عقب ببرید تا طول پشت گردن زیاد شود. ۵ ثانیه نگه دارید و ۵ بار تکرار کنید. این حرکت عضلههای عمقی جلوی گردن را فعال میکند و برای جبران سر بهجلورفته مفید است.
۲. کشش کناری گردن
گوش را آرام به سمت شانه ببرید و شانهی مقابل را پایین نگه دارید. میتوانید با دست روی صندلی بنشینید تا شانه بالا نیاید. هر طرف ۳۰ ثانیه، با نفس آهسته. فشار دست روی سر لازم نیست.
۳. نگاه به شانه
آرام سر را بچرخانید تا چانه بهسمت شانه برود و نگاهتان از بالای شانه عبور کند. ۵ بار هر طرف. چرخشهای دایرهای تند توصیه نمیشود؛ حرکت را کوتاه و کنترلشده نگه دارید.
۴. گاو و گربه
روی دست و زانو، با دم ستون فقرات را آرام قوس بدهید و با بازدم گرد کنید. گردن همراه ستون حرکت کند، نه جدا از آن. ۸ نفس. این حرکت گردن و بالای کمر را با هم روان میکند؛ اگر کمردرد هم دارید یوگا برای کمردرد را ببینید.
۵. سوزننخکردن
از حالت دست و زانو، یک بازو را زیر بدن بلغزانید و شانه و گوش را روی مت بگذارید. ۵ نفس و سپس سمت دیگر. این حرکت چرخش بالای کمر و شانه را باز میکند و فشار از گردن میگیرد.
۶. باز کردن قفسهی سینه
کنار یک دیوار یا چهارچوب در بایستید، ساعد را روی آن بگذارید و آرام بدن را بچرخانید تا جلوی شانه و سینه کشیده شود. ۳۰ ثانیه. شانههای گرد و سینهی بسته سر را جلو میکشند و گردن را خسته میکنند.
۷. وضعیت کودک
روی پاشنهها بنشینید، زانوها را باز کنید و پیشانی را روی بالش یا مت بگذارید. اگر گردن ناراحت است، بالشی زیر سینه بگذارید. یک دقیقه با نفس آرام بمانید. برای آرامسازی نهایی هم میتوانید یوگای نیدرا را امتحان کنید.
برنامهی دهدقیقهای میان روز کاری چگونه است؟
ده دقیقه کافی است: دو دقیقه برای چینتاک و کشش کناری، سه دقیقه برای گاو و گربه و سوزننخکردن، دو دقیقه برای باز کردن قفسهی سینه و سه دقیقه برای وضعیت کودک و نفس آرام.
اگر پشت میز کار میکنید، دو حرکت اول را روی صندلی هر یک تا دو ساعت انجام دهید و بقیه را یک بار در روز. یوگا با صندلی حرکتهای بیشتری برای محل کار دارد. تنفس آرام هم تنش شانه را کم میکند؛ برای تمرین آن به پرانایاما و برای اثر تنشهای روزمره به یوگا برای اضطراب سر بزنید.
کدام حرکتهای یوگا با گردندرد مناسب نیستند؟
هر حرکتی که وزن بدن را روی گردن بیندازد یا آن را در خمیدگی شدید ببرد: ایستادن روی سر و شانه، گاوآهن، خمشدن شدید به عقب و چرخشهای تند.

اینها برای گردن سالم هم نیاز به آموزش دارند و در دورهی درد بهتر است کنار بروند تا زمانی که پزشک یا مربی باتجربه اجازه بدهد. اگر در کلاس هستید، پیش از شروع به مربی بگویید گردندرد دارید تا حرکتها را تغییر دهد.
چطور بفهمم شدت کشش درست است؟
اگر هنگام حرکت نفستان روان بماند و فقط کشش ملایم حس کنید، شدت درست است؛ درد تیز، سوزش یا گزگز یعنی باید همانجا حرکت را رها کنید.
یک قاعدهی سرانگشتی ساده این است که درد یا کشش را روی مقیاس صفر تا ده بسنجید و از حدود سه یا چهار جلوتر نروید. بعد از تمرین دردتان نباید بیشتر از قبل شود؛ اگر روز بعد گردن سفتتر بود، دفعهی بعد زمان یا دامنهی حرکت را کم کنید. قبل از کشش، یکی دو دقیقه شانهها را بالا و پایین ببرید یا با یک حولهی گرم گردن را گرم کنید. تقارن را هم نگاه کنید: اگر یک طرف خیلی سفتتر است، فشار بیشتری روی همان طرف نیاورید و بهجایش دفعات را بیشتر کنید. بعضی روزها فقط وضعیت کودک و چند نفس کافی است؛ تمرین کمِ مداوم بهتر از جلسهی سنگین و پراکنده است.
چه عادتهایی نتیجه را نگه میدارند؟
یوگا فقط وقتی کار میکند که روتین روزانه هم عوض شود، چون بیشتر گردندردهای شغلی از وضعیت طولانی و بیحرکت میآیند.
- ارتفاع صفحه: بالای صفحه همسطح چشم یا کمی پایینتر باشد تا سر جلو نرود.
- استراحت کوتاه: هر ۳۰ تا ۶۰ دقیقه بلند شوید و شانهها را رها کنید.
- گوشی: گوشی را همسطح چشم بگیرید، نه پایین.
- بالش خواب: گردن در امتداد ستون فقرات باشد، نه خمشده.
- تنش روزانه: استرس شانهها را بالا میبرد؛ چند نفس عمیق در روز کمک میکند. خواب بهتر هم کمکم گردن را سبکتر میکند؛ به یوگا برای خواب مراجعه کنید.
دربارهی ایمنی کلی یوگا هم مرکز ملی سلامت مکمل و یکپارچهی آمریکا نکتههایی دارد: Yoga: What You Need To Know. اگر درد با یوگا و عادتها بهتر نشد، گزینههای دیگری مثل فیزیوتراپی هم هست؛ طب سوزنی برای گردن یکی از روشهایی است که شواهدش بررسی شده است.
جمعبندی
برای گردندردِ ناشی از نشستن طولانی، چند حرکت ملایم یوگا، ده دقیقه در روز و اصلاح عادتها گزینهای کمخطر و منطقی است. انتظار معجزه نداشته باشید، بیش از حد نکشید و هر نشانهی هشدار را جدی بگیرید. این مطلب جایگزین تشخیص یا درمان پزشکی نیست.
پژوهشهای کوچک نشان دادهاند یوگای ملایم میتواند شدت درد و ناتوانی گردندرد مزمن غیراختصاصی را کم کند، اما کیفیت پژوهشها محدود است. یوگا مکمل مراقبت پزشکی است نه جایگزین آن.
جمعکردن چانه، کشش کناری گردن، گاو و گربه، سوزننخکردن، باز کردن قفسهی سینه و وضعیت کودک گزینههای ملایماند. همه را آهسته و بدون درد تیز انجام دهید.
ایستادن روی سر، ایستادن روی شانه، گاوآهن، خمشدن شدید به عقب و چرخشهای تند گردن فشار زیادی میآورند و در دورهی درد توصیه نمیشوند.
برنامهی ملایم ده دقیقهای در روز برای بیشتر افراد کافی است و مهمتر از طول جلسه، منظمبودن تمرین و کمکردن نشستنهای طولانی است.
اگر بیحسی یا گزگز دست، ضعف بازو، درد بعد از ضربه، تب، سردرد شدید، سفتی شدید گردن یا درد شبانه دارید، پیش از هر تمرین به پزشک مراجعه کنید.
یوگا درمان قطعی دیسک گردن نیست و برخی حرکتها ممکن است آن را بدتر کنند. اگر دیسک گردن دارید، فقط با نظر پزشک یا فیزیوتراپیست و زیر نظر مربی باتجربه تمرین کنید.
روی ستاره بزن تا امتیازت را ثبت کنی!
میانگین امتیاز 0 / 5. امتیاز: 0
هنوز امتیازی ثبت نشده است. شما اولین نفر باشید!

