راسل تارگ کیست؟ فیزیکدان لیزر و هم‌بنیان‌گذار اصطلاح مشاهده از راه دور

پاسخ کوتاه: راسل تارگ (Russell Targ، متولد ۱۹۳۴) فیزیکدان آمریکایی است که از پژوهش لیزر به SRI آمد و با هارولد پوتاف اصطلاح «مشاهده از راه دور» را ساخت. پژوهش‌های او را بازبینی‌های مستقل ایرادمند دانسته‌اند و شواهدی که ادعای فراحسی را ثابت کند وجود ندارد.

برای زمینه، ریموت ویوینگ و تله‌پاتی را ببینید. هم‌عصر او، اینگو سوان، آزمودنی پژوهش‌های SRI بود.

راسل تارگ کیست؟ زندگی و ارتباطات تاریخی

پاسخ مستقیم: فیزیکدانی متولد شیکاگو که کارش را با لیزر آغاز کرد و از ۱۹۷۲ تا ۱۹۸۲ در SRI روی مشاهده از راه دور کار کرد.

طبق ویکی‌پدیا، تارگ در ۱۱ آوریل ۱۹۳۴ در شیکاگو به دنیا آمد و پسر ویلیام تارگ، ویراستار و ناشر شناخته‌شده‌ی آمریکایی است. او در ۱۹۵۴ در رشته‌ی فیزیک از کوئینز کالج لیسانس گرفت و دو سال در کلمبیا تحصیل تکمیلی کرد، بی‌آنکه مدرک بگیرد. در دهه‌ی ۱۹۶۰ در پژوهش لیزر کار می‌کرد: مقاله‌ی ۱۹۶۲ درباره‌ی آشکارسازی هم‌دیس نور لیزر را با گوردون گولد و دیگران نوشت و در سیلوانیا در مدولاسیون فرکانسی و قفل‌شدن مدها و لیزر کیلوواتی کار کرد.

در ۱۹۷۲ به آزمایشگاه الکترونیک و مهندسی زیستی SRI پیوست و تا ۱۹۸۲ آنجا ماند. او و هارولد پوتاف برای نهادهای دولتی آمریکا از جمله سیا پژوهش‌هایی درباره‌ی ادراک فراحسی انجام دادند. از ۱۹۸۶ تا ۱۹۹۸ در لاکهید، پژوهشگر ارشد الکترواپتیک بود و روی لیدار دوپلری برای حس‌گری برش باد در هواپیماها کار کرد. به‌خاطر ناتوانی بینایی، خودش را «دوچرخه‌سوار نابینا» می‌نامد و درباره‌ی موتورسواری‌اش خاطره‌نویسی کرده است. در ۱۹۹۸ همسرش جوآن فیشر تارگ، خواهر بابی فیشر، درگذشت؛ دخترش الزابت تارگ هم روان‌پزشک و پژوهشگر فراروان‌شناسی بود.

پژوهش‌های SRI و مشاهده از راه دور

پاسخ مستقیم: تارگ و پوتاف مشاهده‌گرانی مثل اینگو سوان را آزمودند، مقاله‌هایی در نیچر و IEEE منتشر کردند، و برنامه‌ای که با حمایت دولت به استارگیت رسید، بنا به گزارش‌ها هرگز اطلاعات سودمندی نداد.

به گزارش ویکی‌پدیا، تارگ و پوتاف اصطلاح «مشاهده از راه دور» را در دهه‌ی ۱۹۷۰ برای تمایز از «غیب‌بینی» ساختند. در ۱۹۷۲ اینگو سوان را در SRI آزمودند و آن آزمایش به دیدار دو نفر از سیا انجامید و بعدتر به برنامه‌ای با حمایت سیا. تیم SRI دو مقاله‌ی اصلی منتشر کرد: «انتقال اطلاعات در شرایط پوشش حسی» (تارگ و پوتاف، نیچر، ۱۹۷۴) و مقاله‌ای در «Proceedings of the IEEE» در ۱۹۷۶. هر دو را بعدها منتقدان به چالش کشیدند. در ۱۹۷۹ هم در نشست انجمن آمریکایی پیشرفت علم درباره‌ی هشیاری سخن گفتند. تارگ و پوتاف باور داشتند که اوری گلر، پت پرایس و اینگو سوان توانایی روانی واقعی دارند، اما به نوشته‌ی ویکی‌پدیا در آزمایش‌ها ایراد کنترل دیده شد و گلر بارها هنگام شعبده‌بازی گرفتار شد.

در ۱۹۸۲ تارگ با کیت هرری و آنتونی وایت شرکت «دلفی اسوشیتس» را برای فروش مشاوره‌ی روانی به افراد و شرکت‌ها تأسیس کرد. در کتاب «The Mind Race» ادعا کردند ۹ پیش‌بینی بازار آتی نقره همگی درست درآمده، اما به نوشته‌ی ویکی‌پدیا تلاش بعدی شکست خورد؛ ری هایمن آن کتاب را پر از نتیجه‌گیری اغراق‌آمیز و بی‌پشتوانه خواند.

کتاب‌ها و دیدگاه تارگ

پاسخ مستقیم: کتاب‌های او از «Mind Reach» (۱۹۷۷) تا «The Reality of ESP» (۲۰۱۲) دیدگاه خود نویسنده‌اند، نه ارزیابی مستقل.

• Mind Reach (۱۹۷۷، با هارولد پوتاف): توضیح پژوهش‌های SRI برای خوانندگان عمومی.
• The Mind Race (۱۹۸۴، با کیت هرری): آموزش و کاربرد «توانایی‌های روانی»؛ در آن ادعای پیش‌بینی بازار نقره آمده است.
• Miracles of Mind (۱۹۹۸، با جین کاترا): هشیاری فرامکانی و شفا.
• Limitless Mind (۲۰۰۴): راهنمای مشاهده از راه دور. The Reality of ESP (۲۰۱۲) با عنوان فرعی «اثبات یک فیزیکدان از توانایی‌های روانی»: دیدگاه خود نویسنده، نه ارزیابی مستقل.
• Do You See What I See (۲۰۱۰): خاطره‌ی «دوچرخه‌سوار نابینا».

ارزیابی شواهد: چه چیزی ثابت شده است؟

پاسخ مستقیم: بازبینی‌های مستقل ایرادهای جدی در آزمایش‌های تارگ و پوتاف یافته‌اند و ارزیابی ۱۹۹۵ سیا ارزش عملیاتی ندید؛ شواهد مستقلی برای مشاهده از راه دور وجود ندارد.

روان‌شناسان دیوید مارکس و ریچارد کمن آزمایش‌های تارگ و پوتاف را تکرار کردند و دیدند در متن توصیف‌ها نشانه‌هایی بود که داوران را به هدف راهنمایی می‌کرد؛ نسخه‌ی کامل نوشته‌ها را هم که از تارگ و پوتاف خواسته بودند به آنان ندادند و از طریق یکی از داوران آزمایش به دست آوردند. آنان نتیجه گرفتند تا وقتی مشاهده از راه دور بدون نشانه‌های حسی تأیید نشود، ادعای تارگ و پوتاف فرضیه‌ای اثبات‌نشده است. گزارش ۱۹۸۸ شورای ملی پژوهش آمریکا نوشت: «شکی نباید باشد که مطالعه‌های تارگ و پوتاف ایرادهای بنیادی دارند.» در ۱۹۹۵ ارزیابی مؤسسه‌ی AIR برای سیا نتیجه گرفت مشاهده از راه دور ارزش عملیاتی مستندی نداشته است و برنامه‌ی استارگیت، که از ۱۹۷۵ حدود ۲۰ میلیون دلار هزینه برده بود، پایان یافت. ویکی‌پدیا هم می‌نویسد پژوهش‌های بعدی تحت کنترل درست نتیجه‌ی مثبت نداده‌اند.

• آنچه مستند است: زندگی‌نامه، کار لیزر، سال‌های SRI، مقاله‌ها، کتاب‌ها و ارزیابی‌های رسمی.
• آنچه محل بحث است: روش و کنترل آزمایش‌ها و تفسیر نتیجه‌ها؛ تارگ و هم‌فکرانش آن‌ها را مثبت می‌دانند و منتقدان نه.
• آنچه تأییدپذیر نیست: اینکه مشاهده از راه دور واقعی و سودمند باشد، یا بتوان با آموزش یادش گرفت.

نکته‌های ایمنی و احتیاط

• هرگز برای تصمیم پزشکی، حقوقی، مالی یا یافتن شخص گم‌شده به «مشاهده از راه دور» یا «مشاوره‌ی روانی» اتکا نکنید. اگر کسی گم شده یا در خطر است، فوراً با پلیس یا اورژانس تماس بگیرید.
• برای دوره‌های گران آموزش مشاهده از راه دور هزینه‌ی سنگین نپردازید و وعده‌ی «تضمین موفقیت» را نشانه‌ی احتیاط بدانید.
• ادعاهای «شفای فراحسی» یا «شفای از راه دور» جای درمان پزشکی را نمی‌گیرد؛ پیش‌بینی بازار یا سرمایه‌گذاری با روش روانی هم ریسک مالی واقعی دارد.
• برای تمرین‌های آرام‌سازی و آگاهی بدنی، دوره‌ی آستانه را هم می‌توانید ببینید.

برای ادامه‌ی همین مجموعه، زندگی و نقد پژوهش‌های همکار نزدیک تارگ، هارولد پوتاف، و روایت «مشاهده‌گر ۰۰۱» پروژه‌ی استارگیت، جو مک‌مونیگل، را هم بخوانید.

جمع‌بندی

راسل تارگ فیزیکدانی با پیشینه‌ی واقعی در پژوهش لیزر و لیدار است که از ۱۹۷۲ مسیر خود را به سوی پژوهش‌های فراحسی در SRI برد. او نقش مهمی در رواج اصطلاح «مشاهده از راه دور» داشت، اما بازبینی‌های مستقل ایرادهای جدی در آزمایش‌هایش یافته‌اند و ارزیابی ۱۹۹۵ سیا سودی نیافت. اگر به موضوع علاقه دارید، آن را بخشی از تاریخ علم و جاسوسی در جنگ سرد بخوانید و برای ادامه به ریموت ویوینگ و اینگو سوان مراجعه کنید.

منابع

• Russell Targ. Wikipedia.
• Targ R, Puthoff H. Information transmission under conditions of sensory shielding. Nature. 1974;251(5476):602-607.
• Puthoff HE, Targ R. A perceptual channel for information transfer over kilometer distances: historical perspective and recent research. Proc IEEE. 1976;64(3):329-354.
• Marks D, Kammann R. The Psychology of the Psychic. Prometheus Books; 1980.
• Alcock JE. Parapsychological techniques. In: Enhancing Human Performance. National Research Council; 1988.
• An Evaluation of Remote Viewing: Research and Applications. American Institutes for Research for the CIA, 1995 (CIA Reading Room).
• Hyman R. Outracing the evidence: the muddled “Mind Race”. In: Science Confronts the Paranormal. Prometheus; 1986.
• Targ R. Do You See What I See: Memoirs of a Blind Biker. Hampton Roads; 2010.